Günlük yaşamda en çok tüketilen içeceklerden biri olan çay, son yıllarda yapılan bilimsel çalışmalarla farklı bir başlıkla gündeme geliyor. Özellikle pratik kullanımı nedeniyle tercih edilen poşet çayların, sıcak suyla temas ettiğinde milyarlarca mikroplastik ve nanoplastik parçacığı içeceğe salabildiği belirtiliyor. Bilim insanları, bu parçacıkların uzun vadede insan sağlığı üzerindeki etkilerinin henüz tam olarak netleşmediğini ancak hücre dokularına kadar ulaşabilme ihtimali nedeniyle dikkatle incelendiğini ifade ediyor.
Tek Bir Poşet Milyarlarca Parçacık Salabiliyor
İran ve İngiltere’deki araştırmacıların 19 farklı çalışmayı inceleyerek hazırladığı analizde, tek bir kuru çay poşetinde yaklaşık 1,3 milyar plastik parçacık bulunabileceği aktarıldı. Poşetin sıcak suyla temas etmesi halinde bu sayının yaklaşık 14,7 milyara kadar çıkabildiği bildirildi. Laboratuvar testlerinde özellikle naylon ve PET malzemeden üretilen poşetlerin kaynama noktasına yakın sıcaklıklarda daha yüksek miktarda parçacık saldığı kaydedildi.
Araştırmalarda dokunmamış (non-woven) poşetlerin daha fazla, dokuma naylon poşetlerin ise daha düşük miktarda mikroplastik yaydığı ifade edildi. Biyolojik olarak parçalanabilir ya da kompostlanabilir olarak satılan bazı ürünlerin de tamamen risksiz olmadığı vurgulandı.
Mikroplastikler İnsan Vücudunda Tespit Edildi
Bilimsel veriler, mikroplastik ve nanoplastiklerin insan kanı, akciğer, karaciğer ve bazı tümör dokularında tespit edildiğini ortaya koyuyor. Laboratuvar ortamında yapılan deneylerde bu parçacıkların hücrelerde oksidatif strese yol açabileceği ve DNA hasarına neden olabileceği bildirildi. Bazı çalışmalarda özellikle sindirim sistemi kanserleriyle olası bağlantılar araştırılıyor.
Food Chemistry dergisinde yayımlanan analizde, çay bazlı içeceklerin tamamında mikroplastik tespit edildiği ancak en yüksek salınımın poşet çaylardan kaynaklandığı belirtildi.
Maruziyet Nasıl Azaltılabilir
Uzmanlar, mikroplastik maruziyetini tamamen ortadan kaldırmanın günümüz koşullarında zor olduğunu ancak bazı önlemlerle azaltılabileceğini belirtiyor. Poşet çay yerine dökme yaprak çay tercih edilmesi, plastik bazlı file poşetler yerine kağıt poşetlerin kullanılması ve çayın mikrodalgada ısıtılmaması öneriler arasında yer alıyor. Ayrıca filtrelenmiş su kullanımı da maruziyeti azaltabilecek yöntemlerden biri olarak gösteriliyor.Çay tüketiminin yüksek olduğu ülkelerde bu konudaki araştırmaların artarak devam etmesi bekleniyor.
