Sosyal medya platformlarında son dönemde sıklıkla karşılaşılan kortizol kokteyli paylaşımları, özellikle yorgunluk, uyku bozukluğu ve sağlıksız beslenme eğilimleriyle başa çıkmak isteyen kullanıcıların ilgisini çekiyor. Portakal suyu, Hindistan cevizi suyu ve tuz gibi basit malzemelerle hazırlanan bu karışım, birçok kişi tarafından "adrenal yorgunluğa karşı etkili" bir içecek olarak lanse ediliyor. Ancak uzmanlar, bu iddiaların bilimsel karşılığının bulunmadığını belirtiyor.
Kortizol, stres hormonları arasında yer alan ve vücudun enerji dengesini, metabolizmasını ve günlük biyolojik ritmini düzenleyen bir bileşen. Gün içinde yaşanan stresli olaylarda artış gösteren kortizol düzeyi, bazı durumlarda uzun süre yüksek kalabiliyor. Bu da uyku kalitesinde bozulma, halsizlik, sinirlilik ve abur cubur tüketimine eğilim gibi sonuçlar doğurabiliyor. Sosyal medyada kortizol kokteyli, bu belirtileri hafifletme aracı olarak öneriliyor.
Kokteylin içeriği ise oldukça sade. Çoğu tarifte yarım su bardağı portakal suyu, yarım su bardağı Hindistan cevizi suyu ve bir çay kaşığı deniz tuzu kullanılıyor. Bazı tariflerde bunlara ek olarak maden suyu veya krem tartar da ekleniyor. İçeriğinde yer alan potasyum, sodyum ve C vitamini gibi maddelerin, stres anlarında kaybedilen mineral dengesini sağladığı öne sürülüyor.
Ancak ABD’deki tıp otoriteleri, kortizol kokteylinin faydalarına dair herhangi bir bilimsel kanıt bulunmadığını ifade ediyor. Cedars-Sinai Tıp Merkezi’nden endokrinolog Dr. Anat Ben-Shlomo, “Adrenal yorgunluğu diye bir hastalık yoktur” derken, Columbia Üniversitesi'nden Dr. Salila Kurra ise yalnızca adrenal yetmezliği gibi nadir ve tıbbi tanısı olan durumların dikkate alınması gerektiğini vurguluyor. Uzmanlar, adrenal bezlerin stres nedeniyle işlevini yitirmediğini, bu durumun yanlış bir algı olduğunu söylüyor.
Beslenme açısından değerlendirildiğinde, kortizol kokteyli içerdiği şeker ve tuz miktarıyla dikkat çekiyor. Örneğin klasik bir tarifte 16 gram şeker ve yaklaşık 1.200 miligram sodyum bulunuyor. Bu oran, günlük tuz ihtiyacının yarısından fazlasını tek başına karşılayabiliyor. Ayrıca meyve suyunun doğal şeker içeriği, düzenli tüketimde Tip 2 diyabet riskini artırabileceği için uzmanlar tarafından temkinli yaklaşılıyor.
California Üniversitesi’nden Dr. Jodi Nagelberg, bu besinleri doğrudan meyve ve sebzelerden almanın daha sağlıklı bir yöntem olduğunu belirtiyor. Muz, avokado, tatlı patates gibi potasyum zengini besinlerin ya da turunçgiller ve brokoli gibi C vitamini deposu sebzelerin dengeli bir diyet içinde zaten gerekli mineralleri sağladığı ifade ediliyor.
Kortizol kokteyli içmenin sağlık açısından büyük bir zarar yaratması beklenmese de, bu içeceklerin bir tedavi yöntemi olmadığı da açıkça belirtiliyor. The New York Times’a konuşan uzmanlar, bu tür içeriklerin motivasyon artırıcı ya da psikolojik destekleyici etkisinin plasebo temelli olabileceğine dikkat çekiyor.
Uzman görüşleri, sosyal medya trendlerinin bireyleri sağlıklı yaşam konusunda teşvik edebileceğini ancak tıbbi bir çözüm gibi sunulan yaklaşımların dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor. Gündelik stresle başa çıkmanın en etkili yolları arasında meditasyon, egzersiz ve kaliteli uyku gibi alışkanlıkların yer aldığı vurgulanıyor.
