Tuz denildiğinde çoğu kişinin aklına yalnızca tansiyon geliyor. Ancak uzmanlara göre fazla sodyum alımının etkileri bununla sınırlı değil. Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi İç Hastalıkları Kliniği Eğitim Görevlisi Doç. Dr. Hanife Usta Atmaca, aşırı tuz tüketiminin hipertansiyondan böbrek yetmezliğine, mide kanserinden kalp-damar hastalıklarına kadar birçok ciddi sağlık sorununa yol açabileceğini açıkladı. 11-17 Mayıs Dünya Tuza Dikkat Haftası kapsamında yapılan değerlendirmede, tuzun kimyasal adıyla sodyum klorür olduğu ve vücutta sıvı dengesi ile elektrolit görevinde önemli rol oynadığı hatırlatıldı. Ancak ihtiyaçtan fazla tüketildiğinde tablo değişiyor.
Aşırı tuz alımı vücutta su tutulmasına ve kan hacminin artmasına neden oluyor. Bu durum doğrudan kan basıncını yükseltiyor. Uzmanlara göre gelişen hipertansiyon; kalp krizi, kalp yetmezliği ve inme riskini artırıyor. Fazla sodyum böbreklerde hiperfiltrasyona yol açarak böbrek yetmezliği riskini de yükseltiyor. Özellikle diyabet hastalarında bu risk daha belirgin hale geliyor.
Kemik Erimesi Ve Mide Kanseri Riski
Uzun vadede yüksek sodyum tüketimi, böbreklerden kalsiyum atılımını artırarak osteoporoz gelişimini kolaylaştırabiliyor. Ayrıca mide mukozasında irritasyona yol açarak bakteri kolonizasyonunu artırabiliyor. İşlenmiş gıdalarla birlikte yüksek tuz tüketiminin mide kanseri riskini artırdığı belirtiliyor.
Uzmanlar, fazla tuzun karaciğer yağlanması, demans ve insülin direnci oluşumunu da kolaylaştırabileceğine dair bilimsel veriler bulunduğunu ifade ediyor.
Günlük Tuz Tüketimi 5 Gramı Geçmemeli
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre sağlıklı bir yetişkinin günlük tuz tüketimi en fazla 5 gram olmalı. Bu miktar yaklaşık bir çay kaşığı tuza ya da 2 bin miligram sodyuma denk geliyor.
Günlük tuz alımının yüzde 75-80’inin sofrada eklenen tuzdan değil, hazır ve işlenmiş gıdalardaki gizli sodyumdan geldiği belirtiliyor. İşlenmiş et ürünleri, hazır çorbalar, bulyonlar, turşular, salamura ürünler, peynir çeşitleri, hazır soslar ve atıştırmalıklar yüksek miktarda tuz içeriyor.
Uzmanlar, yemeklerin evde hazırlanmasını, pişirme sırasında tuz miktarının azaltılmasını ve sofrada tuzluk bulundurulmamasını öneriyor. Lezzet için karabiber, kekik, nane, kimyon, pul biber, sarımsak ve limon gibi alternatiflerin tercih edilebileceği belirtiliyor. Paketli ürünlerde etiket okuma alışkanlığının kazanılması da önem taşıyor.
