Moskova’daki Domodedovo Havalimanı’nın devlet kontrolüne geçmesiyle birlikte Rusya’da kamulaştırma tartışmaları yeniden ülke gündeminin üst sıralarına taşındı. Özellikle siyasi iktidarın ekonomi politikalarındaki yön değişimi, hem kamuoyunda hem de iş dünyasında yeni soru işaretleri yarattı. 1990’ların sonunda Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından liberal ekonomiye yönelen Rusya’da, şimdi yeniden kamu mülkiyetine dönüş sinyalleri veriliyor.
Son gelişmeler, yalnızca bağımsız uzmanların değil, hükümet yetkililerinin de kamunun daha aktif bir rol üstlenmesi gerektiğini dile getirmesiyle daha da dikkat çekici bir hal aldı. Özelleştirme politikalarının yerini kademeli biçimde kamulaştırma ve sıkı denetim talepleri alıyor.
Ekonomist Semyon Novoprudskiy, bu gelişmeleri “yeni bir devletleştirme dalgası” olarak nitelendirirken, özellikle Domodedovo Havalimanı örneğini bu eğilimin simgesi olarak değerlendiriyor. Novoprudskiy'e göre, bu süreç sistematik olarak ilerliyor ve belli sektörler hedefleniyor.
En dikkat çekici açıklamalardan biri Maliye Bakanı Anton Siluanov'dan geldi. Siluanov, Devlet Duması’nda yaptığı açıklamada, özel sektör mülkiyetinin korunmasından yana olduğunu belirtmekle birlikte, altın üretimi gibi stratejik sektörlerde daha sıkı denetim gerektiğini söyledi. Bununla birlikte, kamulaştırma gibi kararların yalnızca Maliye Bakanlığı'nın değil, üst düzey siyasi yapıların tasarrufunda olduğuna dikkat çekti.
Kamulaştırma iddialarının merkezinde bulunan Devlet Başkanı Vladimir Putin, St. Petersburg Uluslararası Ekonomik Forumu’nda yaptığı konuşmada, Domodedovo Havalimanı'nın devralınmasının hukuki bir süreç olduğunu ve teknik olarak kamulaştırma sayılmayacağını savundu. Ancak Putin’in geçmişteki özelleştirmelerde adaletsizlikler yaşandığını kabul etmesi, devletin özel sektöre yaklaşımında bir kırılma yaşandığını gösterdi.
Buna karşın, iş dünyası belirsizlikten endişeli. Yatırım güvenliği ve mülkiyet haklarının korunması konusunda şüpheler artarken, bazı şirketlerin birkaç gün içinde hukuki yollarla el değiştirmesi, yatırımcılar için risk algısını yükseltti.
Novoprudskiy, Rusya’da birçok işletmenin resmi sahiplik bilgilerinin vekil kişiler veya yakın akrabalar üzerine kayıtlı olduğunu belirterek, özel mülkiyetin dokunulmazlığının ancak açık ve net yasal çerçevelerle sağlanabileceğini vurguladı.
Kamulaştırma ve devletin ekonomik hayata müdahale biçimleri konusundaki bu gelişmelerin, önümüzdeki dönemde Rusya’nın iç ve dış yatırımcı ilişkilerinde belirleyici olabileceği değerlendiriliyor.
