Yemeklerden sonra artan karın şişkinliği, yoğun gaz, karın ağrısı ve tuvalet düzenindeki değişiklikler günlük hayatı zorlaştırabiliyor. Kimi zaman tüketilen yiyeceklere veya strese bağlanan söz konusu şikâyetlerin arkasında SIBO adı verilen ince bağırsakta bakteriyel aşırı çoğalma tablosu bulunabiliyor. Small Intestinal Bacterial Overgrowth ifadesinin kısaltması olan SIBO, ince bağırsaktaki bakteri miktarının normal seviyenin üzerine çıkmasıyla ortaya çıkıyor. Acıbadem Fulya Hastanesi’nde fonksiyonel tıp üzerine çalışmalar yürüten Prof. Dr. Elif Öztürk, her karın şişkinliğinin SIBO anlamına gelmediğini belirtiyor. Laktoz intoleransı, çölyak hastalığı, irritabl bağırsak sendromu ve inflamatuvar bağırsak hastalıkları gibi farklı sağlık sorunları da benzer yakınmalara yol açabiliyor. Dolayısıyla yalnızca belirtiler üzerinden SIBO tanısına ulaşmak mümkün olmayabiliyor. Uzun süren veya tekrarlayan sindirim şikâyetlerinde hekim değerlendirmesi gerekiyor. SIBO şüphesinde hastanın yakınmaları ve klinik bulgularının yanında hidrojen ve metan nefes testi gibi yöntemlerden yararlanılabiliyor. Bazı hastalarda endoskopi sırasında alınan örneklerin mikrobiyolojik incelemesi de tanı sürecinde kullanılabiliyor.
SIBO Belirtileri Neler?
SIBO’da ince bağırsakta normal seviyenin üzerinde bulunan bakteriler, tüketilen besinlerin fermantasyonu sırasında hidrojen, metan ve bazı durumlarda hidrojen sülfür gibi gazların oluşmasına yol açabiliyor. Yemek sonrasında belirginleşen karın şişkinliği de sık karşılaşılan yakınmalar arasında gösteriliyor.
Gaz, karın ağrısı, kabızlık, ishal ve bulantı da görülebilecek belirtiler arasında bulunuyor. Emilim sorunlarının ortaya çıkması halinde vitamin ve mineral eksiklikleriyle karşılaşılabileceği aktarılıyor.
Prof. Dr. Elif Öztürk, benzer belirtilerin Crohn hastalığı, ülseratif kolit, çölyak, gıda intoleransları, pankreas yetmezliği, paraziter enfeksiyonlar, reflü ve farklı sindirim sistemi sorunlarında da görülebileceğini ifade ediyor. Tanının hekim değerlendirmesi ve gerekli testler sonrasında konulması önem taşıyor.
SIBO Tanısı Ve Tedavisi Nasıl Yapılıyor?
SIBO şüphesinde kullanılan yöntemler arasında hidrojen ve metan nefes testi bulunuyor. Test sırasında şeker içeren solüsyon verildikten sonra belirli aralıklarla nefes örnekleri alınıyor ve gaz seviyelerindeki değişimler inceleniyor. Gerekli görülen hastalarda endoskopik incelemelerden de yararlanılabiliyor.
SIBO gelişimine zemin hazırlayan tek neden bulunmuyor. Çölyak, Crohn hastalığı, diyabet, sindirim sistemi anatomisindeki değişiklikler, mide asidi veya pankreas enzimi üretiminin azalması gibi farklı etkenlerin rol oynayabileceği belirtiliyor.
Tanı doğrulandıktan sonra tedavi hastanın durumuna göre planlanıyor. Prof. Dr. Öztürk, yalnızca antibiyotik kullanımına odaklanmak yerine SIBO’ya zemin hazırlayan nedenlerin araştırılması ve beslenme düzeninin uzman takibinde ele alınması gerektiğini belirtiyor. Uzun süren şişkinlik, gaz veya bağırsak düzenindeki değişikliklerde kişinin kendi kendine tanı koyması yerine sağlık kuruluşuna başvurması gerekiyor.
