Ordu’nun Ünye ilçesine bağlı Kadılar Mahallesi Agudere Mevkii’nde bulunan tarihi Cuma Camii, yarım asırlık aradan sonra yeniden ibadete açıldı. Osmanlı döneminde Çöreği Kazası olarak bilinen bölgede yer alan cami, köylülerin imece usulüyle yürüttüğü çalışmalar sayesinde yeniden hayat buldu.
Tarihi kaynaklara göre cami, Fatih Sultan Mehmet Han döneminde Abdulhalim Ağa’ya verilmiş ve Kavaklar Deresi üzerine dört farklı camiden biri olarak inşa edilmiştir. İlk yapım tarihi bilinmese de caminin geçmişi 15. yüzyıla kadar uzanıyor. Bu bölgede yaşayan halk, asırlardır cuma namazlarını bu camide eda etti.
Kadim Geçmişiyle Yeniden Ayakta
Ünye’nin kadim ailelerinden Caniklioğulları, bölgede birçok imaretin kurulmasına öncülük etmiş ve Kayı Boyu’nun önde gelen komutanlarından olarak biliniyor. Çöreği Kazası, 1071 Malazgirt Zaferi'nden sonra Danışment Ahmet Gazi komutasında İslam’la tanışmış, ardından 1425 yılında Müslüman Avşar boyuna mensup Akkilise Cemaati tarafından bölge yerleşim yeri haline gelmiştir.
Zamanla bölgede tekke ve zaviyeler kurulmuş, Kavaklar Deresi üzerinde yer alan Saru Abdal (Saraptal) Zaviyesi, Niksar, Reşadiye, Sivas ve Tokat’a uzanan eski kervan yolunun önemli duraklarından biri olmuştur.
Tarihi Cami Üçüncü Kez Yeniden Yapıldı
Caminin ilk yenileme çalışması 1916 yılında Hacı Mehmet Usta tarafından gerçekleştirilmiş, geleneksel çantı tekniği ile yeniden inşa edilmiştir. 1965 yılında ise köyden çıkarılan beyaz kesme taşlarla ikinci kez yenilenmiştir. Zamanla yeni mahallelerde camiler yapılmasıyla birlikte, bu cami yaklaşık 50 yıl boyunca ibadete kapalı kalmıştır.
Yapılan toplumsal seferberlik ve gönüllü katkılarla birlikte, Kadılar, Sarıhalil, Karacalı, Yukarımeşe, Korga, Kepsil, Akkilise, Tıgnit ve Ahmetler mahallelerinin ortak çabaları sayesinde Cuma Camii yeniden ibadete açıldı. Açılışta yükselen tekbir sesleriyle bölge halkı duygusal anlar yaşadı.
