Deprem ve heyelan gibi doğal afetlerde önceden uyarı sağlamak amacıyla Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi'nde önemli bir yazılım geliştirildi. Yer bilimcilerin ihtiyaç duyduğu 16 farklı işlemi tek bir sistemde birleştiren Sentinel-1 isimli bu yazılım, milimetrik zemin hareketlerini önceden saptayarak erken uyarı sağlıyor. Aynı zamanda deprem sonrası hasar tespiti ve zarar azaltma çalışmalarında da kullanılabilecek kapasiteye sahip.

BEUN Mühendislik Fakültesi Harita Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu liderliğinde geliştirilen sistem, radar uydularından alınan verileri analiz ederek aktif fay hatları, heyelan riskleri ve zemin hareketlerini milimetrik düzeyde tespit edebiliyor. Sistem, üniversitenin Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) desteğiyle hayata geçirildi ve şu anda üniversite bünyesinde ücretsiz olarak yer bilimcilerin kullanımına sunulmuş durumda.

Yazılım sayesinde, belirlenen bir bölge üzerinde çalışmak için yalnızca coğrafi alan ve tarih seçimi yapılması yeterli. Gerisini yazılım otomatik olarak gerçekleştiriyor. Radar uydu verilerini işleyerek 16 farklı analiz adımını tek tuşla tamamlayan bu sistem sayesinde uzman olmayan kullanıcıların da önemli analizleri kolayca yapması mümkün hale geliyor.

BEUN Rektörü İsmail Hakkı Özölçer, sistemin deprem ve heyelan gibi afetlerin önceden belirlenmesinde büyük kolaylık sağladığını vurgulayarak, bu yazılım sayesinde Türkiye'nin bu alanda en ileri ülkeler arasında yer alabileceğini ifade etti.

Prof. Dr. Kutoğlu ise Sentinel-1 ile sadece Türkiye değil, Amerika, Avrupa, Afrika gibi diğer aktif jeolojik bölgelerde de çalışma yapılabileceğini belirtti. Yazılım, kullanıcıya dünya genelindeki hareketli zeminleri ve aktif fayları analiz etme imkânı sunuyor.

Yazılımın ilerleyen aşamalarda internet üzerinden erişime açılması planlanıyor. Bu gerçekleştiğinde, yer bilimciler yazılıma çevrimiçi olarak ulaşabilecek ve araştırmalarını daha geniş ölçekli yürütme şansına sahip olacak.

Bu yenilik, yer bilimlerinde dijital dönüşüm açısından önemli bir adım olarak görülüyor. Sistem, aynı zamanda kaçak yapılaşmanın tespiti, fayların aktifliğinin ölçümü ve depremin büyüklük potansiyelinin belirlenmesi gibi çok yönlü analizlere de olanak tanıyor.