Kökeni İskitler dönemine kadar uzanan ve geçmişte savaş meydanlarında zırh yapımında kullanılan örgü tekniği, bugün Karadeniz’de altınla buluşarak mücevhere dönüşüyor. Trabzon hasırı olarak bilinen bu özel el sanatı, tamamen el emeğine dayanan üretim süreciyle Türkiye’de özgün tekniğe sahip nadir takılar arasında yer alıyor. Altının tel haline getirilip ilmek ilmek örülmesiyle ortaya çıkan hasır, binlerce ilmekten oluşan yapısıyla dikkat çekiyor. Üretim sürecinde 10 bin ile 50 bin arasında ilmek atılıyor ve altın adeta kumaş formuna getiriliyor. Yüzyıllardır varlığını sürdüren bu teknik, hem kültürel miras hem de ekonomik değer açısından önemini koruyor.
Savaş Zırhından Düğünlerin Vazgeçilmez Takısına
Trabzon hasırı, ilk olarak metal örgü sistemiyle savaşçıların korunmasında kullanıldı. Zamanla ustaların elinde estetik bir forma bürünerek takıya dönüştü. Özellikle Karadeniz bölgesinde düğünlerin en çok tercih edilen takıları arasında yer alan hasır setler, dayanıklı yapısıyla öne çıkıyor.
Son 10-15 yılda geliştirilen tasarımlarla birlikte hasır takılar yalnızca düğünlerle sınırlı kalmadı. Bileklik, kolye, küpe ve yüzük gibi farklı modellerle günlük kullanımda da tercih edilmeye başlandı. Her ürün farklı eller tarafından örüldüğü için her bir parça kendine özgü özellik taşıyor.
Altın İlmeklerin Ekonomik Değeri Artıyor
Gram altındaki yükselişle birlikte Trabzon hasırı setlerinin fiyatları da yükseldi. Yüksek gramajlı ve çok sıralı özel üretim takımlar 1 milyon liranın üzerine çıkarken, bazı özel sipariş ve koleksiyon ürünlerinde fiyatlar birkaç milyon liraya ulaşabiliyor. Bu rakamlar bazı otomobil fiyatlarıyla benzer seviyelere ulaşıyor.
Üretimin büyük bölümü kadın örücüler tarafından gerçekleştiriliyor. Bir ürünün tamamlanması ortalama bir hafta sürerken, daha kapsamlı tasarımlarda süre uzayabiliyor. Dayanıklı yapısı sayesinde yeniden işlenebilen hasır takılar, uzun yıllar formunu koruyabiliyor.Trabzon hasırı, hem kültürel geçmişi hem de el emeğine dayanan üretim modeliyle mücevher sektöründe özel konumunu sürdürüyor.
