Karadeniz Bölgesi’nde binlerce üretici için geçim kaynağı olan fındıkta, gözler Toprak Mahsulleri Ofisi’nin 2025-2026 sezonu alım fiyatlarına çevrilmiş durumda. TMO’nun geçmiş yıllarda olduğu gibi bu yıl da ağustos ayının ilk haftasında fiyatları açıklaması bekleniyor. Yeni sezonda belirlenecek fiyat, yalnızca üretici cephesinde değil, aynı zamanda serbest piyasadaki genel fiyat dengeleri üzerinde de belirleyici olacak.
Geçtiğimiz yıl TMO’nun açıkladığı fiyatlar, üreticiye cazip gelmişti. 2024-2025 sezonunda kabuklu fındık için Giresun kalite 132 TL, Levant kalite 130 TL ve Sivri kalite ise 125 TL/kg üzerinden alım yapılmıştı. Bu fiyatlar, o dönemde serbest piyasada 110-115 TL bandında seyreden rakamların üstünde belirlenmiş ve TMO’nun devreye girmesiyle serbest piyasada fiyatlar 120 TL’ye kadar çıkmıştı. Mart 2025’te ise fındık fiyatları, bölgesel olarak 200 TL’ye ulaşarak sezonun en yüksek seviyesini gördü. Ancak bu yükseliş uzun sürmedi ve birkaç hafta içinde fiyatlar yeniden ortalama 160 TL seviyelerine geriledi.
2025 yılının ilkbaharında Karadeniz’in yüksek kesimlerinde etkili olan geç don olayları, fındık rekoltesinde kaygılara neden oldu. Mart ve nisan aylarında meydana gelen soğuk hava dalgası, özellikle erken uyanan tomurcuklara zarar verdi. Ziraat odaları ve üretici birliklerinden gelen açıklamalara göre, bazı ilçelerde donun etkisi sınırlı kalırken, bazı bölgelerde önemli ölçüde verim kaybı yaşandı. Bu durum, bu yılki üretim miktarının net şekilde ortaya konmasını zorlaştırdı ve rekolte tahminlerinin tekrar gözden geçirilmesine yol açtı.
Üreticiler, hem artan girdi maliyetleri hem de döviz kurundaki hareketlilik nedeniyle TMO’dan bu sezon en az 200 TL ve üzerinde bir fiyat açıklaması bekliyor. Gübre, mazot, ilaç ve işçilik gibi temel kalemlerde yaşanan artış, fındık üretim maliyetini önemli ölçüde yükseltti. Rekolte kaybının da etkisiyle birlikte, üreticilerin bu sezon kâr edebilmesi için destekleyici bir taban fiyat talebi daha da güç kazandı.
TMO’nun açıklayacağı fiyat, serbest piyasayı da doğrudan etkileyecek. Geçmiş yıllarda olduğu gibi bu yıl da açıklanacak fiyat, özel sektörün alım politikasını şekillendirecek. Eğer TMO üretici beklentisini karşılayacak bir fiyat politikası belirlerse, serbest piyasada da fiyatların yukarı yönlü seyretmesi bekleniyor. Aksi durumda ise üreticiler ürünlerini pazarlamak için alternatif arayışlara yönelebilir.
Fındık sektörünün tüm paydaşları, açıklanacak fiyatın adil, sürdürülebilir ve üreticiyi destekleyen bir düzeyde olması gerektiği konusunda hemfikir. Bu doğrultuda TMO’nun yalnızca piyasa dengelerini gözeten değil, aynı zamanda üreticinin emeğini ve yaşadığı zorlukları da hesaba katan bir fiyat belirlemesi bekleniyor.
