Sivrisinek kovucu spreyler gerçekten koruyor mu, yoksa yanlış kullanımda sinekleri aynı kokuya alıştırıyor olabilir miyiz? Yaz akşamlarında balkonda, bahçede ya da su kenarında oturanların en sık başvurduğu DEET içerikli ürünlerle ilgili yeni araştırma dikkat çekti. Journal of Experimental Biology’de yayımlanan çalışmaya göre Aedes aegypti türü sivrisinekler, laboratuvar koşullarında DEET kokusunu kanla beslenme anıyla eşleştirmeyi öğrenebiliyor. Bu durum, kovucuların tamamen işe yaramadığı anlamına gelmiyor. Araştırmacılar, DEET’in hâlâ etkili koruma araçlarından biri olduğunu, ancak ürünlerin etiketinde yazan kullanım süresine ve yenileme talimatına uyulması gerektiğini söylüyor.
Sivrisinekler DEET Kokusunu Nasıl Öğreniyor?
Araştırmada sarıhumma sivrisineği olarak bilinen Aedes aegypti türü incelendi. Deneylerde sivrisinekler kanla beslendikleri sırada DEET kokusuna maruz bırakıldı. Daha sonra yapılan testlerde, daha önce bu kokuyla besin arasında bağ kuran sivrisineklerin DEET kokusuna yönelme davranışı gösterdiği aktarıldı. Science News’in haberine göre bu bulgu, sivrisineklerin kötü kokuları ödülle eşleştirebildiğini ortaya koydu; ancak bunun doğada ne ölçüde yaşandığı henüz net değil.
Uzmanlar bu bulgunun “kovucu kullanmayın” anlamına gelmediğini belirtiyor. Çalışmada adı geçen araştırmacı Clément Vinauger, DEET’in korumada hâlâ güçlü seçeneklerden biri olduğunu, asıl önemli noktanın şişe üzerindeki doz ve yenileme talimatına uyulması olduğunu ifade ediyor.
Yaz Aylarında Sivrisineklerden Korunmak İçin Ne Yapmalı?
Sivrisineklerden korunmak için yalnızca sprey kullanmak yerine birkaç yöntemi birlikte uygulamak daha etkili olabilir. Akşam saatlerinde açık renkli, uzun kollu ve ince giysiler tercih edilebilir. Balkon, bahçe ve açık alanlarda vantilatör kullanmak da sineklerin yaklaşmasını zorlaştırabilir. Ev çevresinde saksı altlığı, kova, bidon ve açık kaplarda su birikmemesine dikkat edilmelidir.
DEET içeren ürünler kullanılacaksa aynı ürün gün boyu gelişi güzel sıkılmamalı, kullanım aralığı etikete göre ayarlanmalıdır. Ürün etkisi azaldığında sivrisineklerin cilde konup beslenme ihtimali artabilir. Bu da araştırmada anlatılan öğrenme davranışı için uygun ortam oluşturabilir. Bu nedenle doğru ürün, doğru süre ve fiziksel koruma birlikte düşünülmelidir.
