Çalışanların sağlık sorunları nedeniyle iş göremezlik raporu alması, kanunen güvence altına alınmış bir hak olsa da, bu durumun sıklıkla tekrarlanması halinde bazı hukuki sonuçlarla karşılaşılması mümkün. 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında işverenler, belirli süreleri aşan sağlık raporları sebebiyle iş akdini sona erdirebiliyor. Ancak bu süreç hem şekli hem de hukuki yönden dikkatle yürütülmek zorunda.

Rapor Süresi Kıdeme Göre Hesaplanıyor

Mevzuata göre, bir işçinin sağlık, kaza, doğum ya da gebelik gibi nedenlerle işe devamsızlığı, kendi kıdemine göre belirlenen ihbar süresine 6 hafta eklenerek hesaplanıyor. Bu toplam sürenin aşılması durumunda işveren, işçiyi tazminatsız olarak işten çıkarma hakkına sahip oluyor. Ancak bu fesihte kıdem tazminatı ödenirken, ihbar tazminatı verilmez.

İş Kanunu’na göre yasal rapor süreleri şu şekilde belirleniyor:

  • 6 aydan az kıdem: 2 + 6 = 8 hafta

  • 6 ay – 1,5 yıl arası kıdem: 4 + 6 = 10 hafta

  • 1,5 – 3 yıl arası kıdem: 6 + 6 = 12 hafta

  • 3 yıldan fazla kıdem: 8 + 6 = 14 hafta

Bu sürelerin kesintisiz şekilde dolması, işverenin fesih kararını savunmasız uygulayabilmesini mümkün kılıyor.

Süre Aşılmadıysa Fesih Mümkün mü?

Yasal sürelere ulaşmayan ancak sık sık alınan sağlık raporları, işveren açısından iş gücü planlamasını zorlaştırabilir. Bu gibi durumlarda da fesih mümkün, ancak işverenin raporların iş akışını nasıl bozduğunu belgeleyerek gerekçe oluşturması gerekiyor. Aksi halde yapılan fesih geçersiz sayılabilir.

Bu tür fesihlerde işçi hem kıdem tazminatı hem de varsa ihbar tazminatına hak kazanabiliyor.

Yargıtay kararlarında dikkat çeken bir diğer nokta ise işverenin “makul süre” içinde hareket etme yükümlülüğü. Son alınan sağlık raporunun ardından en geç iki ay içinde fesih kararının alınması gerektiği, aksi takdirde fesih gerekçesinin geçersiz sayılabileceği belirtiliyor.

İşe İade Davası Açılabilir mi?

Sağlık raporu gerekçesiyle iş akdi sona erdirilen işçi, bazı koşulları sağlıyorsa işe iade davası açabilir.

  • İş yerinde en az 6 ay çalışmış olmak

  • İşverenin en az 30 işçi çalıştırıyor olması

Bu durumda, işverenin mahkeme nezdinde fesih nedenini somut belgelerle ispatlaması gerekiyor. İş düzenini ve verimliliği bozduğuna dair açıklayıcı evrak sunulmazsa, mahkeme işe iadeye karar verebiliyor.

Sonuç olarak, sık sağlık raporu kullanan çalışanların iş akdi yasal sınırlara ve belgelendirilmiş gerekçelere dayalı olarak feshedilebilir. Ancak bu sürecin keyfi değil, hukuki sınırlar içinde, dikkat ve özenle yönetilmesi gerekir. Aksi halde işveren, geçersiz fesih nedeniyle maddi tazminat ve işe iade gibi yükümlülüklerle karşılaşabilir.