Son yıllarda teknolojik gelişmelerle birlikte trafikte daha sık karşılaşılan otonom araçlar, artık daha sıkı kurallara tabi olacak. İstanbul’da yaşanan ve otopilot modundaki bir Tesla aracın ters yöne girmesiyle gündeme gelen kaza sonrası, Türkiye’de otonom araçlar için hazırlanan yeni kanun taslağı kamuoyuna yansıdı. Hazırlanan düzenlemeye göre, tam otonom ve yarı otonom araçların trafiğe çıkabilmesi için bir dizi izin ve denetim süreci zorunlu hale geliyor. İçişleri Bakanlığı tarafından yetkilendirilecek araçlar, sadece gerekli koşulları sağlayan firmalar aracılığıyla yönetilebilecek. Bu firmalar ise YOAK (Yetkilendirilmiş Otonom Araç Kuruluşu) olarak adlandırılacak.
Düzenleme kapsamında, izinsiz test ya da kullanım yapan firmalara 120 güne kadar adli para cezası verilecek. Ayrıca yeni sistemle birlikte otonom araçların sadece hareketleri değil, arıza ve sürücü müdahale anları da kayıt altına alınacak. Böylece olası kazalarda tarafsız delil sunabilecek dijital veri kayıtları zorunlu hale gelmiş olacak.
Otonom Araçlar İçin Kara Kutu Dönemi Başlıyor
Yeni yasa taslağında yer alan önemli maddelerden biri de araç içi veri kayıt sistemleriyle ilgili. Tüm otonom araçlara, uçaklardaki kara kutuya benzer şekilde sürekli kayıt tutan sistemlerin entegre edilmesi gerekecek. Bu veriler, dijital ortamda en az 3 yıl boyunca saklanacak ve kayıtların silinmesi ya da değiştirilmesi halinde 200 bin TL para cezası uygulanacak.
Ayrıca düzenli bakım yapılmayan araçlar için de 80 bin TL’den başlayan idari para cezaları kesilecek. Bu uygulama sayesinde, otonom araçların güvenli ve düzenli bir şekilde trafikte yer alması hedefleniyor.
Alkollü Sürücüye Sıfır Tolerans
Taslakta dikkat çeken diğer bir madde ise otonom modda bile olsa sürücü sorumluluğunu ortadan kaldırmıyor olması. Araç otomatik çalışıyor olsa bile sürücünün alkollü veya uyuşturucu etkisi altında olması yasal suç kapsamına alınacak. Böyle durumlarda sürücülere gerekli cezai işlemler uygulanacak. Ayrıca ölümle sonuçlanan kazalarda asli kusurlu bulunan araçların işletme izinlerinin süresiz iptal edileceği de taslağa eklendi.
İçişleri Bakanlığı bünyesinde kurulacak Bağımsız Olay İnceleme Birimi ile kazaların nedenleri detaylı şekilde incelenecek. Trafik kurallarını ihlal eden otonom araçlar ise 30 gün boyunca trafikten men edilecek.
