Ordu’nun Altınordu ilçesine bağlı Kayabaşı Mahallesi’nde yaşayan 62 yaşındaki Turgut Özcan, 45 yıldan bu yana doğadan topladığı dikenli sarmaşıkları geleneksel el işçiliğiyle balık sepetine dönüştürüyor. Çocukluk döneminde mahallede bu işi yapan yaşlı komşusunu izleyerek zanaatı öğrenen Özcan, aradan geçen uzun yıllara rağmen aynı emeği aynı özenle sürdürmeye devam ediyor. Dağlardan ve köylerden topladığı sarmaşıkları kuruttuktan sonra evinin önünde işleyen Özcan, ortaya çıkan sepetleri hem geçim kaynağına dönüştürüyor hem de bölgede unutulmaya yüz tutan mesleği yaşatıyor. Sepet örerken türkü söylemesiyle de tanınan Turgut Özcan, el emeğiyle hazırladığı ürünlere Karadeniz dışından da talep geldiğini söylüyor. Yaz aylarında satışların arttığını anlatan usta isim, artık doğada eskisi kadar sarmaşık bulamadığını, bu nedenle üretimin her geçen gün daha zor hale geldiğini ifade ediyor.
Çocuklukta Öğrendiği Zanaatı Yıllardır Sürdürüyor
Turgut Özcan, balık sepeti yapımını çocuk yaşta mahallede yaşayan yaşlı komşusunu izleyerek öğrendiğini anlattı. O günden sonra işi bırakmadığını söyleyen Özcan, dağlardan topladığı dikenli sarmaşıkları kestikten sonra hemen kullanamadığını, malzemenin yaklaşık 15 ila 20 gün kuruması gerektiğini belirtti. Kuruma sürecinin ardından sarmaşıkları el işçiliğiyle balık kapanına dönüştüren Özcan, yeterli malzeme olduğunda gün içinde 2 sepet hazırlayabildiğini dile getirdi.
Bölgede “melocan” adıyla da bilinen dikenli bitkiden yapılan sepetlerin uzun ömürlü olduğunu söyleyen Özcan, bu ürünlerin 6 ila 7 yıl rahat şekilde kullanılabildiğini, uygun koşullarda bekletildiğinde ise 30 yıla kadar dayanabildiğini aktardı. Aynı mesleği yapan başka ustanın da sağlık sorunları nedeniyle işi bıraktığını söyleyen Özcan, çevrede bu zanaatı sürdüren kimsenin neredeyse kalmadığını kaydetti.
Balık sepetlerinin derede, denizde ve yaylada kullanıldığını anlatan Turgut Özcan, sepetlerin içine ekmek ve taş konularak suya bırakıldığını, sabah saatlerinde ise balıkların bu kapanların içinde toplandığını söyledi. Karadeniz’de eski dönemlerden bu yana kullanılan yöntem, bugün de bazı vatandaşlar tarafından ilgi görüyor.
Yaz mevsiminde talebin yükseldiğini belirten Özcan, hazırladığı sepetlerin 1.500 lira ile 2 bin lira arasında alıcı bulduğunu ifade etti. Daha önce yaptığı yaklaşık 100 sepetten elinde az sayıda kaldığını anlatan usta, Tokat, Giresun ve Ankara’dan da müşterilerin geldiğini söyledi. Turgut Özcan’ın yıllardır sürdürdüğü bu emek, hem geleneksel üretimi hem de bölgenin kültürel hafızasını yaşatmaya devam ediyor.
