Türkiye’nin dünya ticaretinde başı çektiği fındık üretimi, bu yıl ciddi tehditlerle karşı karşıya kaldı. Zirai don, kuraklık ve istilacı kahverengi kokarca zararlısı, 2025 mahsulünde toplam 250 bin tonluk rekolte kaybına yol açtı. Ulusal Fındık Konseyi’nin açıklamalarına göre bu rakam, son yıllarda yaşanan en büyük kayıp olarak kayıtlara geçti. Kahverengi kokarca yalnızca fındık ağaçlarını değil, diğer tarım ürünlerini de etkileyerek üreticiler açısından büyük ekonomik zararlara neden oluyor. Böceğin, bitki yapraklarını yiyerek özsuyunu emdiği ve bu nedenle verim ile kaliteyi doğrudan düşürdüğü belirtiliyor.
Bu zararlı böcek Türkiye genelinde 33 ilde tespit edildi ve yayılımı devam ediyor. Tarım ve Orman Bakanlığı, hem kimyasal hem de biyolojik mücadele yöntemleriyle bu tehdidi kontrol altına almaya çalışıyor. Ancak uzmanlar, kahverengi kokarcanın tamamen ortadan kaldırılmasının mümkün olmadığını, yalnızca popülasyonun azaltılabileceğini ifade ediyor. Mücadelenin etkili olabilmesi için uzun vadeli bir planlamaya ihtiyaç duyuluyor.
Biyolojik Mücadele Ön Plana Çıkıyor
Ulusal Fındık Konseyi Yönetim Kurulu Üyesi Sebahattin Arslantürk, bu yılki rekolte kaybının nedenlerini sıralarken, Nisan ayında yaşanan zirai donun 150 bin ton, kuraklığın 60 bin ton ve kahverengi kokarcanın ise 40 bin tonluk bir azalmaya yol açtığını belirtti. Arslantürk’e göre, bu kayıpların önüne geçmek için sadece bir defalık ilaçlama yeterli değil; yılda en az üç-dört kez tekrarlanması gereken bir süreç söz konusu.
Özellikle biyolojik mücadele yöntemlerinin öne çıktığına dikkat çeken Arslantürk, “Samuray arısı” olarak bilinen ‘Japonicus’ türünün üretiminin artırılarak fındık bahçelerinde yaygınlaştırılması gerektiğini ifade etti. Bu arının doğal düşman olarak kokarca popülasyonunu azaltmada etkili olabileceği düşünülüyor. Kimyasal mücadele de önem taşırken, kalıcı çözümlerin biyolojik tekniklerle elde edilebileceği vurgulanıyor. Uzmanlar, sadece fındık üretilen illerde değil, kokarcanın görüldüğü tüm bölgelerde önlem alınması gerektiğini belirtiyor.
