Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2024 yılı Ekim ayına ait Hizmet Üretim Endeksi verilerini kamuoyuyla paylaştı. Açıklanan verilere göre, hizmet üretim endeksi, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 2 oranında azalma gösterdi. Bu düşüş, ekonominin hizmet sektöründeki gelişimi açısından dikkat çekici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Hangi Sektörler Etkilendi?
TÜİK’in açıkladığı detaylı verilere göre, hizmet sektörünün alt kalemlerinde dalgalanmalar yaşandı. Bazı sektörlerde artış gözlemlenirken bazı sektörlerde ise ciddi düşüşler kaydedildi. İşte o sektörlere dair veriler:
- Ulaştırma ve Depolama Hizmetleri: Yüzde 4,6 oranında azaldı.
- Konaklama ve Yiyecek Hizmetleri: Yüzde 4,0 oranında artış kaydetti.
- Bilgi ve İletişim Hizmetleri: Yüzde 3,2 oranında azaldı.
- Gayrimenkul Hizmetleri: Yüzde 5,2 oranında artış gösterdi.
- Mesleki, Bilimsel ve Teknik Hizmetler: Yüzde 9,5 oranında azalarak dikkat çekti.
- İdari ve Destek Hizmetleri: Yüzde 2,8 oranında artış yaşandı.
Bu veriler, özellikle ulaştırma, bilgi-iletişim ve mesleki hizmetler sektöründe gerilemenin etkili olduğunu ortaya koydu. Ancak, konaklama ve gayrimenkul hizmetlerindeki artış, hizmet sektörüne kısmi bir denge sağladı.
Aylık Değişim Nasıl Oldu?
Hizmet Üretim Endeksi, Ekim 2024'te bir önceki aya göre yüzde 0,2 oranında artış gösterdi. Aylık bazdaki bu küçük artış, yıl bazındaki düşüşü telafi edemese de bazı alt sektörlerde toparlanma sinyalleri görüldü. İşte Ekim ayındaki değişim oranları:
- Ulaştırma ve Depolama Hizmetleri: Yüzde 0,1 artış.
- Konaklama ve Yiyecek Hizmetleri: Yüzde 1,1 artış.
- Bilgi ve İletişim Hizmetleri: Yüzde 2,5 azalış.
- Gayrimenkul Hizmetleri: Yüzde 2,8 azalış.
- Mesleki, Bilimsel ve Teknik Hizmetler: Yüzde 1,8 artış.
- İdari ve Destek Hizmetleri: Yüzde 1,3 artış.
Sektörlerde Dikkat Çeken Gelişmeler
Bu veriler, özellikle konaklama ve yiyecek hizmetlerinde yaşanan aylık yüzde 1,1'lik artışın dikkat çekici olduğunu ortaya koyuyor. Yaz sezonunun sona ermesiyle bu sektördeki artış, iç turizmin hareketliliğini yansıtırken, gayrimenkul hizmetlerinde ise yüzde 2,8’lik azalışın olması piyasalarda soru işaretlerine neden oldu. Ayrıca, bilgi ve iletişim hizmetlerindeki yüzde 2,5'lik düşüş, teknoloji ve dijital hizmetlerin büyüme sürecine dair endişelere yol açtı.
Genel Değerlendirme
TÜİK verilerine göre, 2024 yılı Ekim ayında Hizmet Üretim Endeksi'nin yıllık bazda yüzde 2 azalması, ekonominin hizmet sektöründeki daralmasını işaret ediyor. Sektör bazında yaşanan bu değişimler, konaklama, yiyecek ve gayrimenkul hizmetlerinde olumlu bir tablo çizerken, ulaştırma, bilgi ve iletişim ile mesleki hizmetlerde gerileme dikkat çekti.
Ekonomistler, özellikle mesleki, bilimsel ve teknik hizmetlerdeki yüzde 9,5’lik düşüşün hizmet sektöründeki daralmanın ana nedeni olduğunu vurguluyor. Uzmanlara göre, bu alandaki toparlanma, ekonomik göstergelerin iyileşmesi için büyük önem taşıyor.
Hizmet Üretim Endeksi'ndeki bu dalgalanmaların, önümüzdeki dönemde sektörlerin performansını nasıl etkileyeceği merak konusu. Özellikle konaklama ve gayrimenkul sektörlerindeki toparlanmanın sürdürülebilir olup olmayacağı, 2024 yılının son çeyreğinde sektörlerin gidişatını belirleyecek.
