Kahverengi kokarca, özellikle fındık üreticilerinin hasat sonrası karşılaştığı ciddi zararlılar arasında yer alıyor. Organik Tarım Okulu Kurucusu Ziraat Yüksek Mühendisi İbrahim Hakan Gün, harman sahalarında ilaçlamanın kalıntı riskini artırdığına dikkat çekerek üreticilere önemli uyarılarda bulundu. Gün, fındıkların kimyasal ilaçlarla harmanda rastgele işleme tabi tutulmasının, hem ürün kalitesi hem de insan sağlığı açısından sakıncalı olduğunu ifade etti.
Temmuz ayı itibarıyla başlayan hasat süreciyle birlikte, fındıkla birlikte taşınan kahverengi kokarca nimfleri (yavru zararlılar) harman alanlarına ulaşıyor. Bu durum, bazı üreticileri yanlış yönlendirmelere açık hale getiriyor. Özellikle bazı birlik ve kooperatiflerin “fındığın üzerine ilaç sıkın” önerilerinin yaygınlaştığı sahada, bilgi kirliliği giderek artıyor. Ancak uzmanlara göre bu tür uygulamalar fındıkta ilaç kalıntısı riskini ciddi ölçüde yükseltiyor ve ürünün satılabilirliğini tehdit ediyor.
Ziraat Mühendisi Gün’e göre, yapılması gereken en hızlı ve etkili yöntem, ürünü harman yerinde bekletmeden hemen patoza vermek. Patozlama sırasında zararlıların önemli bir kısmı imha ediliyor ve taneli fındıkta zarar riski minimuma iniyor. Nimflerin kabuklu fındık üzerinde ciddi bir zarara yol açma olasılığı düşük, asıl problem ise yanlış ilaç uygulamalarıyla oluşabilecek ekonomik kayıplar.
Zorunlu durumlar için Gün’ün önerisi ise oldukça net. Kimyasal içerikli ilaçlar yerine, organik tarımda ruhsatlı olan kalsiyum polisülfit (gülleci bulamacı) ya da insan sağlığına uygun biosidal ürünlerin tercih edilmesi gerekiyor. Bu uygulamaların da mutlaka akşam saatlerinde, güneş battıktan sonra ve fındıkların üzeri örtülerek yapılması öneriliyor. Branda altında bekletilen fındık, böylece daha kontrollü şekilde zararlıdan arındırılmış oluyor.
Harman sonrası ise dikkat edilmesi gereken en önemli konu fındığın iyi kurutulması. Tane fındığın jüt çuvallarda saklanması ve satışa sunulması, ürün kalitesini korumak için büyük önem taşıyor. Üreticilerin ayrıca Tarım İl ve İlçe Müdürlükleri ya da ziraat mühendislerinden etiket ve mevzuat doğrulaması almaları tavsiye ediliyor.
Bu dönemde sahada ortak bir dilin oluşması gerektiğini vurgulayan Ziraat Yüksek Mühendisi Gün, “Rastgele ilaçlama kalıntı sorununu büyütür. Üreticimiz kayıtlı, etkili ve mevzuata uygun uygulamalarla hareket etmeli” dedi.
