Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), çalışma koşulları ağır ve riskli olan meslek gruplarına yönelik uyguladığı Fiili Hizmet Süresi Zammı yani halk arasında bilinen adıyla "yıpranma payı" sistemini 2026 yılı itibarıyla genişletti. Bu kapsamda, çimento, alüminyum, dökümhane ve cam sanayinde çalışan işçiler de artık erken emeklilik hakkından faydalanabilecek. Yeni düzenleme ile birlikte milyonlarca çalışanın emeklilik sürecine doğrudan etki edecek önemli bir adım atıldı. Yapılan değişiklik sayesinde, bazı mesleklerde çalışanlar 5 yıla kadar daha erken emekli olabilecek. Uygulama sayesinde ağır koşullarda çalışan vatandaşlar, prim günlerine ek süre kazanacak ve bu ilave süreler emeklilik yaşından düşülebilecek.
Hangi Meslekler Yıpranma Payı Kapsamında?
SGK'nın yeni düzenlemesiyle birlikte yıpranma payı sistemine dahil edilen sektörler arasında çimento, cam, alüminyum ve dökümhane gibi sanayi dalları öne çıkıyor. Bunun yanı sıra daha önce kapsamda olan maden işçileri, yer altı çalışanları, gazeteciler, sağlık personeli, güvenlik güçleri, infaz koruma memurları ve itfaiyeciler de bu haktan yararlanmaya devam edecek. Risk derecesine göre yılda 60, 90 ya da 180 güne kadar prim ilavesi yapılabiliyor. Örneğin yılda 90 gün ilave prim kazanan bir çalışan, bir yılda 450 gün prim kazanmış sayılıyor. Bu fark sayesinde çalışanlar hem prim günü avantajı elde ediyor hem de emeklilik yaşını daha erken tamamlayabiliyor.
Çalışanların bu haktan yararlanıp yararlanmadığını öğrenmek için e-Devlet sisteminde yer alan “SGK Tescil ve Hizmet Dökümü” bölümüne bakması gerekiyor. Hizmet dökümünde FHSZ ibaresi ya da özel kodlar (örneğin 2A, 3A) yer alıyorsa sistem bu hakkı tanımış demektir. Ancak, çalışılan iş kolu yıpranma payı kapsamındaysa ve bu bilgiye rağmen primler normal şekilde işlenmişse, geriye dönük hak talebi yasal yollarla mümkün olmuyor. Bu durumda çalışanların Hizmet Tespit Davası açması gerekiyor. Yeni düzenlemenin ardından birçok çalışanın SGK kayıtlarını kontrol etmesi, süreci sağlıklı yürütmesi açısından büyük önem taşıyor.
