Son yıllarda kilo vermek isteyenlerin gündeminde yer alan zayıflama iğneleri, doktor kontrolü dışında kullanıldığında ciddi sağlık sorunlarına kapı aralayabiliyor. Kamuoyunda “zayıflama iğnesi” adıyla bilinen GLP-1 grubu ilaçların sosyal medyada görülen paylaşımlar, arkadaş tavsiyesi veya internetten edinilen bilgiler doğrultusunda kullanılmasının doğru olmadığı belirtiliyor. İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Ferhat Çetin, söz konusu ilaçların yalnızca iştahı azaltmaya yarayan sıradan ürünler olarak görülmemesi gerektiğini söyledi. İlaçların metabolizma, hormon dengesi ve kan şekerinin düzenlenmesi üzerinde etkileri bulunduğunu aktaran Çetin, tedavinin kişinin sağlık durumuna göre doktor tarafından planlanması gerektiğini ifade etti. Kontrolsüz kullanımın pankreas, safra kesesi ve sindirim sistemiyle ilgili sorunlara neden olabileceğini belirten Çetin, her kilo vermek isteyen kişinin söz konusu tedaviye uygun olmadığını kaydetti. Tedavi kararı verilmeden önce kişinin mevcut hastalıklarının, kullandığı ilaçların, sağlık geçmişinin ve risk faktörlerinin değerlendirilmesi gerekiyor.
Zayıflama iğnesi kullanmayı düşünen kişilerde yalnızca kilo değerine bakılması yeterli görülmüyor. Daha önce pankreatit geçirenler, safra taşı veya safra yolu hastalığı bulunanlar, medüller tiroit kanseri açısından risk taşıyanlar ile ileri düzey mide ve bağırsak hastalığı bulunanların tedavi öncesinde ayrıntılı şekilde değerlendirilmesi gerektiği belirtiliyor.
Kontrol altında olmayan kalp-damar hastalığı, yüksek trigliserid düzeyi ve kronik alkol kullanımı bulunan kişilerde de sağlık geçmişinin doktor tarafından incelenmesi gerekiyor. Ailesinde pankreas veya safra hastalığı öyküsü bulunanların da tedaviye başlamadan önce durumlarını hekimleriyle paylaşması önem taşıyor.
Zayıflama İğnesi Öncesinde Tetkikler Yapılmalı
Tedaviye başlamadan önce açlık kan şekeri, HbA1c, insülin direnci, kolesterol ve trigliserid değerlerinin kontrol edilmesi öneriliyor. Karaciğer, böbrek ve tiroit fonksiyonlarının değerlendirilmesi de tedavi planının oluşturulmasında dikkate alınan noktalar arasında bulunuyor. Gerekli görülen kişilerde safra kesesi ve pankreas için ultrason incelemesi yapılabiliyor.
Tedavi sırasında karşılaşılan hatalardan biri ise daha hızlı kilo vermek amacıyla dozun kişinin kendi kararıyla artırılması. Dr. Ferhat Çetin, doz değişikliğinin belirlenen plan doğrultusunda ve hekim kontrolünde yapılması gerektiğini belirtti. Dozun hızlı artırılması bulantı, kusma, mide-bağırsak şikâyetleri ve sıvı kaybıyla karşılaşılmasına neden olabiliyor. Enjeksiyon günlerinin gelişigüzel değiştirilmesinin de tedavinin işleyişini etkileyebileceği aktarılıyor.
Şiddetli Karın Ağrısı Ve Sürekli Kusmaya Dikkat
Zayıflama iğnesi kullanan kişilerde ortaya çıkan bazı belirtilerin göz ardı edilmemesi gerekiyor. Şiddetli ve geçmeyen karın ağrısı, sürekli kusma, sarılık, koyu renk idrar veya yüksek ateş görülmesi halinde sağlık kuruluşuna başvurulması öneriliyor. Söz konusu belirtilerin pankreas veya safra yollarıyla ilgili sorunlarla bağlantılı olabileceği belirtiliyor.
Tedavinin tamamlanmasının ardından beslenme ve hareket düzeninin korunması da önem taşıyor. İlaç bırakıldıktan sonra eski yaşam alışkanlıklarına dönülmesi halinde verilen kiloların yeniden alınabileceğini belirten Dr. Çetin, tedavi sonrasındaki ilk 3 ila 6 aylık dönemde kilo, bel çevresi ve metabolik değerlerin düzenli takip edilmesi gerektiğini ifade etti.