İran’daki güncel protestolar hangi tarihte başladı, hangi kentlerde sürüyor, sokaklara çıkanların talepleri nelere odaklanıyor, eylemlerin ekonomik boyutu ile siyasi hedefleri nasıl ilişkilendiriliyor, protestolara katılanların profili ve talepleri neler içeriyor, ulusal para biriminin değer kaybı ve enflasyonun rolü nedir, protestoların başlangıçta ekonomik çıkışlı taleplerle mi yoksa daha geniş kapsamlı siyasi değişim talepleriyle mi geliştiği nasıl yorumlanıyor, hükümetin ve güvenlik güçlerinin gösterilere yanıtı nasıl şekillendi, internet kesintisi ve bilgi akışının engellenmesi sürece nasıl etki etti, uluslararası aktörler gelişmeler karşısında hangi tutumları benimsedi ve protestoların ülke genelindeki etkileri ne düzeyde?
İran’da Neler Oluyor?
İran’da 28 Aralık 2025 tarihinde ilk olarak başkent Tahran’da başlayan protestolar hızla ülke genelinde yayıldı ve çok sayıda şehirde devam ediyor. Protestoların kısa vadeli tetikleyicisi, yüksek enflasyon, artan gıda ve temel mal fiyatları ile İran riyalinin değer kaybı gibi ekonomik sorunlar oldu; döviz kuru yükselişi ve ekonomik belirsizlik, özellikle esnaf ve ticaret çevrelerinde tepkilere yol açtı.
Başlangıçta ekonomik taleplerle sokaklara çıkan göstericilerin bölümü zamanla İran İslam Cumhuriyeti yönetimine yönelik daha kapsamlı siyasi talepler dile getirdi. Protestocuların slogan ve talepleri arasında sadece ekonomik iyileştirme değil, rejim karşıtı çağrılar da yer alıyor; bazı gruplar cumhuriyet rejiminin sona erdirilmesini de ifade ediyor. Gösterilere hükümet ve emniyet güçlerinin yanıtı çoğu kentte sert oldu; güvenlik güçleriyle protestocular arasında çatışmalar yaşandı, internete erişim gibi iletişim kanalları kısıtlandı ya da kesildi ve olayların izlenmesi zorlaştı.
Süreçte uluslararası aktörlerden bazıları İran yönetimine yönelik eleştirel açıklamalar yaparken, dış politikada yaptırımlar ve diplomatik tepkiler de gündeme geldi; öte yandan olayların iç dinamikleri medya ve bilgi akışında yaşanan kısıtlamalar nedeniyle belirsizlik taşıyor.
