Bilim insanları, dünya genelinde milyonlarca kadının yıllarca teşhis beklediği endometriozis hastalığı için dikkat çeken bir yöntem geliştirdi. “Çikolata kisti” olarak da bilinen bu hastalığın teşhis sürecini büyük ölçüde kısaltması beklenen yeni test, sadece birkaç dakika içinde uygulanabiliyor. Peki bu yöntem nasıl çalışıyor ve gerçekten milyonlarca kadının hayatını değiştirebilir mi? Araştırmacılara göre geliştirilen basit tarama aracı, endometriozis riskini hızlı şekilde belirleyerek hastaların erken dönemde uzmanlara yönlendirilmesine yardımcı olabilir. Böylece yıllarca sürebilen teşhis sürecinin önemli ölçüde kısaltılması hedefleniyor.
Endometriozis Teşhisi Yıllarca Gecikebiliyor
Dünya genelinde yaklaşık her 10 kadından birini etkileyen endometriozis, rahim içini döşeyen dokuya benzer bir dokunun vücudun farklı bölgelerinde büyümesiyle ortaya çıkıyor. Bu durum kronik pelvik ağrı, şiddetli adet sancıları ve kısırlık gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor.
Ancak hastalığın teşhis edilmesi çoğu zaman uzun yıllar alabiliyor. Örneğin Birleşik Krallık’ta endometriozis teşhisi için ortalama bekleme süresi 9 yılın üzerine çıkmış durumda. Pek çok kadın, semptomlarının ciddiye alınması için uzun süre doktorlara başvurmak zorunda kalıyor.
6 Soruluk Test Erken Teşhiste Umut Olabilir
Avustralya’daki Queensland Üniversitesi araştırmacıları tarafından geliştirilen SAFE (Simplified Adolescent Factors for Endometriosis) adlı yeni tarama aracı, kısa bir anket yöntemiyle çalışıyor. Yaklaşık 5 dakika süren bu testte hastalara altı temel soru yöneltiliyor.
Sorular; pelvik ağrının şiddeti, bu ağrı için daha önce tıbbi yardım aranıp aranmadığı, düzenli ağrı kesici kullanımı, aşırı kanama durumu, adet dönemlerinin sancılı geçmesi ve ailede endometriozis öyküsü olup olmadığı gibi başlıkları içeriyor.
Bu sorulara verilen yanıtlar belirli bir puanlama sistemiyle değerlendirilerek aile hekimlerinin hastayı bir uzmana yönlendirip yönlendirmemesi konusunda karar vermesine yardımcı oluyor.
Araştırmacılar, 9 binden fazla kadının verileri kullanılarak geliştirilen bu yöntemin teşhis gecikmesini 6 ila 8 yıl azaltabileceğini düşünüyor. Çalışmanın sonuçları ise saygın tıp dergilerinden biri olan eClinicalMedicine’da yayımlandı.
