Demansın ortaya çıkmasında genetik, çevresel ve yaşam tarzına bağlı birçok etken rol oynuyor. Uzmanlar, hastalığın kesin olarak önlenmesini sağlayan tek bir yöntem bulunmadığını belirtirken, değiştirilebilir risk faktörlerinin azaltılmasının beyin sağlığını korumada önemli katkı sağlayabileceğini ifade ediyor. Son yıllarda yapılan araştırmalar, özellikle orta yaş döneminde alınan sağlık önlemlerinin ileri yaşlarda zihinsel fonksiyonların korunmasına yardımcı olabileceğini gösteriyor. ABD ve Çin'den araştırmacılar tarafından yürütülen ve Neurology Open Access dergisinde yayımlanan yeni bir çalışma da bu konuya dikkat çekti. Yaklaşık 26 yıl boyunca takip edilen 12 bin 409 kişinin sağlık verilerini inceleyen araştırmada, 45 ile 65 yaş arasında üç önemli risk faktörünün kontrol altında tutulmasının demansın başlangıcını yıllarca geciktirebileceği belirtildi. Araştırmacılar, damar sağlığının korunmasının hem beyin hem de genel sağlık açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.
Üç Temel Faktör Öne Çıktı
Araştırmaya göre orta yaş döneminde normal kan basıncına sahip olmak, diyabet hastası olmamak ve sigara kullanmamak, demans görülmeden geçirilen yaşam süresini ortalama 12,6 ila 13 yıl uzatabiliyor.Araştırmacılar, tansiyon, diyabet ve sigaranın damar sağlığı üzerindeki etkilerine dikkat çekerek, 45-65 yaş arasındaki dönemin bu risk faktörlerinin kontrol altına alınması açısından kritik olduğunu belirtti.Analizde yaş, cinsiyet, fiziksel aktivite düzeyi, ırk ve Alzheimer riskini artıran APOE4 geninin varlığı gibi etkenler de değerlendirildi.
Damar Sağlığını Korumak Beyin Sağlığına Da Katkı Sağlıyor
Çalışmada, üç risk faktörünün tamamına sahip bireylerin hem daha erken yaşta demans geliştirdiği hem de yaşam süresinin daha kısa olduğu tespit edildi.Araştırmanın yazarlarından epidemiyolog Josef Coresh, özellikle orta yaş döneminde sigaradan uzak durmanın, kan basıncını kontrol altında tutmanın ve diyabetten korunmanın uzun vadede beyin sağlığını destekleyebileceğini ifade etti.
Araştırmada ayrıca üç risk faktörünü taşımayan kadınların ortalama 18,1 yıl, erkeklerin ise 16,6 yıl demans gelişmeden yaşamlarını sürdürdüğü belirtildi. Beyaz katılımcılarda bu sürenin 19,6 yıl, siyah katılımcılarda ise 16 yıl olduğu kaydedildi. Araştırmacılar, gelecekte yapılacak çalışmaların sigarayı bırakma veya tansiyon kontrolünün demans riski üzerindeki etkilerini daha ayrıntılı ortaya koyabileceğini belirtti.
