Gri pasaport askıya mı alınacak, hizmet pasaportu sahiplerinin Schengen’e vizesiz seyahat hakkı bitecek mi? Avrupa Parlamentosu rapor taslağında yer alan ifadeler ne anlama geliyor? Sosyal medyada paylaşılan “gri pasaport kaldırılıyor” iddiaları gerçeği yansıtıyor mu? Şu aşamada Türkiye’de gri pasaportların kaldırıldığına ya da Schengen ülkelerine vizesiz seyahat uygulamasının durdurulduğuna dair resmî karar bulunmuyor. Gündeme gelen başlık, Avrupa Parlamentosu Türkiye raporu taslağında hizmet pasaportlarının amacı dışında kullanımına dair eleştiriler ve ihlallerin sürmesi halinde AB tarafında yaptırım ihtimalinin konuşulmasıyla bağlantılı. Hizmet pasaportu, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri kaynaklarına göre yurt dışı resmî görev süresiyle bağlantılı olarak veriliyor.
Gri Pasaport Kaldırılma Olayı Ne?
Avrupa Parlamentosu’nun Türkiye raporu taslağında, Türk vatandaşlarının Schengen vizesi sürecinde yaşadığı zorluklar ve hizmet pasaportlarının kullanımı aynı başlık altında ele alındı. T24 ve Sözcü’nün aktardığı haberlere göre taslak metinde, kamuoyunda gri pasaport adıyla bilinen hizmet pasaportlarının amacı dışında kullanıldığı iddiasına yer verildi. Metinde, Türkiye’nin genel nüfusu kapsayacak vize serbestisi süreci için kalan adımları tamamlaması gerektiği ifade edilirken, hizmet pasaportlarının sayısı ve kullanımı da tartışma konusu oldu.
Hizmet pasaportu, Pasaport Kanunu kapsamında diplomatik ya da hususi pasaport alamayan kişilere; hükümet, il özel idaresi veya belediye tarafından yurt dışında resmî görev verildiğinde düzenleniyor. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri açıklamasında, bu pasaportun yurt dışı görevlendirme süresi için verildiği belirtiliyor. Dışişleri Bakanlığı Milano Başkonsolosluğu bilgi notunda ise hizmet pasaportunun özel seyahatte kullanılması halinde kişi ve pasaportu kullandıran kurumun sorumlu olacağı bilgisi yer alıyor.
Gri Pasaport Schengen Hakkı Bitecek Mi?
Şu anda gri pasaport sahipleri için Schengen’e vizesiz seyahat hakkının askıya alındığını gösteren resmî AB kararı duyurulmadı. Ancak Avrupa Parlamentosu raporu taslağında yer alan değerlendirmeler, hizmet pasaportu uygulamasının AB kurumları tarafından yakından izlendiğini gösteriyor. T24’ün aktardığı metinde, ihlallerin sürmesi halinde AB’nin gri pasaport sahiplerine tanınan serbest dolaşım hakkını askıya alma ya da kaldırma yetkisine sahip olduğu kaydedildi.
Avrupa Komisyonu’nun vize politikası sayfasında Schengen ülkelerinin bazı kişi gruplarına, diplomatik görevliler gibi kategorilere vizesiz giriş hakkı tanıyabildiği belirtiliyor. Aynı sayfada, 6 Mart 2026 itibarıyla Gürcistan diplomatik, hizmet ve resmî pasaport sahipleri için vizesiz seyahatin askıya alındığı da örnek olarak yer alıyor. Bu durum, AB’nin pasaport kategorileri için ayrı karar alabildiğini gösteriyor. Türkiye açısından ise böyle yürürlüğe girmiş karar bulunmuyor.
Türkiye ile AB arasındaki genel vize serbestisi süreci ise ayrı hattan ilerliyor. Avrupa Birliği Başkanlığı bilgisine göre Vize Serbestisi Diyaloğu, Türk vatandaşlarının kısa süreli Schengen seyahatlerinde vize şartının kaldırılmasını amaçlıyor. Sürecin tamamlanması halinde biyometrik pasaport sahibi tüm Türk vatandaşlarının 90 günü aşmayan seyahatlerde vizesiz giriş hakkı elde etmesi hedefleniyor.