Vertigo, kişinin çevresindeki her şeyin dönüyor ya da hareket ediyormuş gibi hissetmesine neden olan bir denge bozukluğudur. Sıklıkla baş dönmesi ile karıştırılsa da vertigo, daha karmaşık bir tabloyu ifade eder. İç kulaktaki denge merkezinden ya da beyindeki dengeyi kontrol eden bölgelerden kaynaklanabilir. Bu durum ani ve şiddetli ataklar halinde ortaya çıkabilir, kişinin günlük yaşamını zorlaştırabilir. Bulantı, denge kaybı ve yön duygusunda bozulma gibi belirtilerle birlikte seyreder. Vertigonun altında yatan nedenin doğru şekilde belirlenmesi, uygun tedavi planı açısından önem taşır.
Vertigo Türleri Ve Belirtileri
Vertigo iki ana grupta incelenir: periferik ve santral vertigo. Periferik vertigo, genellikle iç kulak kaynaklıdır ve en sık görülen türdür. Santral vertigo ise beyindeki denge merkezleriyle ilişkilidir ve daha ciddi hastalıkların belirtisi olabilir.
En yaygın vertigo belirtileri şunlardır:
Çevrenin dönüyor gibi hissedilmesi
Denge kaybı
Mide bulantısı ve kusma
Terleme
Kulak çınlaması
İşitme kaybı
Ani başlayan baş dönmesi atakları
Nörolojik vertigoda ise tabloya şu belirtiler eşlik edebilir:
Konuşma bozukluğu
Çift ya da bulanık görme
Kol ve bacaklarda güçsüzlük
Yürümede zorlanma
Şiddetli baş ağrısı
Yüzde uyuşma veya karıncalanma
Strese bağlı vertigo belirtileri ise genellikle daha hafif seyredebilir. Hafif baş dönmesi, kalp çarpıntısı, nefes darlığı ve huzursuzluk hissi görülebilir.
Vertigo Neden Olur Ve Nasıl Tedavi Edilir
Vertigo, denge sistemindeki bozukluklar sonucu ortaya çıkar. En sık görülen nedenlerden biri Benign Paroksismal Pozisyonel Vertigo olarak bilinen BPPV’dir. İç kulaktaki kristallerin yer değiştirmesi sonucu kısa süreli ama şiddetli baş dönmesi atakları yaşanabilir.
Diğer nedenler arasında Meniere Hastalığı, Vestibüler Nörit, Multipl Skleroz, migren ve inme yer alır. Beyin sapı veya beyincik kaynaklı sorunlar da santral vertigoya yol açabilir.
Tedavi, altta yatan nedene göre planlanır. BPPV vakalarında sıklıkla Epley Manevrası uygulanır. Bu yöntem, iç kulaktaki kristallerin doğru pozisyona dönmesini hedefler. Vestibüler rehabilitasyon egzersizleri de denge sistemini güçlendirmede etkilidir.
Vertigo ataklarını hafifletmek için şu öneriler uygulanabilir:
Ani hareketlerden kaçınmak
Yeterli sıvı tüketmek
Tuz tüketimini azaltmak
Düzenli ve dengeli beslenmek
Stres yönetimi tekniklerini uygulamak
Düzenli uyku alışkanlığı edinmek
Şiddetli nörolojik belirtiler, konuşma bozukluğu, ani güç kaybı ya da bilinç değişikliği gibi durumlar varsa zaman kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.