ABD Tarım Bakanlığı’nın 20 Kasım 2025’te yayımladığı "Hayvancılık ve Ürünleri" başlıklı rapor, Türkiye’nin hayvancılık sektörüne dair önemli veriler sundu. Rapora göre Türkiye, 2026 yılında 450 bin baş sığır ve 70 bin ton kırmızı et ithal edecek. Rapor, hayvancılıkta yaşanan daralmayı, artan maliyetleri ve ithalata dayalı politikaların etkilerini detaylı şekilde ortaya koyuyor.
Türkiye’nin canlı hayvan ithalatında dünya ikincisi olduğu belirtilen raporda, üretimdeki sürdürülemez yapı, yem ve süt maliyetlerindeki artış, şap hastalığı ve damızlık hayvanların kesime gönderilmesi gibi pek çok faktörün hayvancılık krizini derinleştirdiği aktarılıyor. Rapora göre, 2026 yılında yerli üretim düşerken ithalatın sürdürüleceği öngörülüyor.
Üretici Kârsız, Et ve Sütte Arz Riski
Rapor, Türkiye’nin sığır varlığının 2026’da yüzde 4 düşerek 14,3 milyon başa gerileyeceğini öngörüyor. Bu düşüşün temel nedenleri arasında, yüksek kesim oranları, düşük doğum oranları, verimsiz üretim politikaları ve yem maliyetlerinin artması yer alıyor. Üretici, zarar ettiği için hayvanını kesime gönderiyor. Özellikle damızlık hayvanların kesimi, hem et hem süt arzında uzun vadeli tehdit oluşturuyor.
Çiğ süt üreticileri, referans fiyatın maliyetin altında kaldığını belirtiyor. Temmuz 2025’te litre başına 18,35 TL olarak belirlenen çiğ süt fiyatının, çiftçilere göre 20,50 TL maliyeti karşılamadığı aktarılıyor. Bu fark, üreticilerin sürülerini tasfiye etmesine neden oluyor. Raporda ayrıca Türkiye’de yılda 400-500 bin baş buzağı kaybı yaşandığı vurgulanıyor. Bu kayıpların, neredeyse ithal edilen sığır sayısına eşit olduğu belirtiliyor.
Et ve Sığır İthalatı Devam Edecek
2026 yılında Türkiye’nin 70 bin ton et ithal edeceği, bu miktarın 2025 yılına göre yüzde 7,6 artış anlamına geldiği kaydediliyor. 2024 yılında 79 bin ton et ithal edildiği belirtilen raporda, 2025’te şap hastalığı nedeniyle kesimlerin artmasıyla ithalatın geçici olarak düşeceği, ancak talep baskısıyla tekrar yükseleceği ifade ediliyor.
Et ve Süt Kurumu (ESK), şu anda kırmızı et ve canlı hayvan ithalatında tek yetkili kuruluş konumunda. Özel sektörün ithalata katılımı engellenirken, ithalatın çoğu Brezilya, Uruguay ve Polonya gibi ülkelerden yapılıyor. ESK’nın, ithal sığırları üreticilere yüksek fiyatla sattığı yönündeki eleştiriler de raporda yer buldu.
Ayrıca, 2025 yılında Uruguay’dan gelen kayıt dışı hayvanlar nedeniyle bir gemiye Bandırma Limanı’nda izin verilmemesi, Türkiye’nin canlı hayvan ithalatında karşılaştığı güvenlik ve kalite sorunlarını da ortaya koydu. Öte yandan Türkiye, Avrupa Birliği’nden gelen sığır ithalatını Mavi Dil hastalığı nedeniyle sınırlandırırken, ABD'den ithalatı da Kuş Gribi gerekçesiyle yasaklamış durumda.