ABD’de yürütülen yeni bir araştırma, solunum yolu enfeksiyonlarına karşı geniş kapsamlı koruma sağlayabilecek bir burun spreyi aşısını gündeme taşıdı. Stanford Üniversitesi bünyesinde çalışan bilim insanları tarafından geliştirilen ve “evrensel aşı” olarak tanımlanan yöntem; öksürük, soğuk algınlığı, grip ve bazı bakteriyel akciğer enfeksiyonlarına karşı koruma sağlamayı hedefliyor. Araştırmacılar, aşının aynı zamanda alerjik reaksiyonları hafifletme potansiyeline de sahip olduğunu belirtiyor. Çalışma henüz hayvan deneyleri aşamasında bulunuyor. İnsanlar üzerinde klinik denemelere geçilmesi için ek araştırmalara ihtiyaç duyulsa da, uzmanlar elde edilen ilk bulguların dikkat çekici olduğunu ifade ediyor.
Bağışıklık Sistemine Farklı Yaklaşım
Çalışma, Science dergisinde yayımlandı. Mevcut aşılar genellikle bağışıklık sistemini belirli bir virüs ya da bakteriye karşı savunma geliştirmesi için eğitiyor. Yeni yöntemde ise bağışıklık hücrelerinin iletişim biçimi taklit edilerek daha geniş kapsamlı bir koruma sağlanması amaçlanıyor.
Burun spreyi şeklinde uygulanan aşı, akciğerlerde bulunan ve “makrofaj” adı verilen beyaz kan hücrelerini aktif bir savunma durumuna geçiriyor. Bu sayede hücrelerin, farklı enfeksiyon türlerine karşı hızlı yanıt vermesi hedefleniyor. Hayvan deneylerinde bu etkinin yaklaşık üç ay sürdüğü kaydedildi.
Stanford Üniversitesi’nden Prof. Bali Pulendran, söz konusu hazırlık durumunun virüslerin akciğerlerden vücuda geçişini 100 ila 1000 kat arasında azaltabileceğini belirtti. Pulendran, aşının yalnızca grip veya Covid benzeri virüslere değil, test edilen farklı virüs ve bakterilere karşı da etkili sonuçlar verdiğini aktardı.
Solunum Yolu Hastalıklarında Yeni Dönem
Araştırmanın dikkat çeken bir diğer yönü ise alerjik tepkiler üzerindeki etkisi oldu. Geliştirilen yöntemin, alerjik astımı tetikleyen ev tozu akarlarına karşı bağışıklık tepkisini azaltabildiği bildirildi.
Oxford Üniversitesi’nden Prof. Daniela Ferreira, insan deneylerinde benzer sonuçların alınması halinde, solunum yolu enfeksiyonlarına karşı korunma yöntemlerinde önemli bir değişim yaşanabileceğini ifade etti.
Bilim insanları, özellikle kış aylarında yaygınlaşan solunum yolu hastalıklarına karşı geliştirilen bu yaklaşımın, ilerleyen süreçte toplum sağlığı açısından yeni bir seçenek sunabileceğini belirtiyor.