Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, sosyal medya kullanımına yönelik yapılan yeni düzenlemeler ve bakanlığın yürüttüğü sosyal risk çalışmaları hakkında Ankara’da gazetecilerle bir araya gelerek kapsamlı açıklamalarda bulundu. Dijital dünyanın çocuklar açısından taşıdığı risklere dikkat çeken Göktaş, sosyal medya kullanım yaşının giderek düştüğünü belirterek ailelerin bu süreçte daha bilinçli hareket etmesi gerektiğini ifade etti. Bakanlık olarak uzun süredir hem dijital alan hem de sahadaki sosyal sorunlara yönelik detaylı analizler yürüttüklerini aktaran Göktaş, erken müdahale sistemleriyle riskleri büyümeden tespit etmeyi amaçladıklarını söyledi. Çocukların dijital ortamda geçirdiği sürenin arttığını kaydeden Göktaş, ailelerin de bu tablo karşısında sorumluluk üstlenmesi gerektiğini dile getirdi. Yeni düzenlemeyle birlikte 15 yaş altına yönelik sosyal medya kullanımında koruyucu bir çerçeve oluşturulduğunu belirten Göktaş, bunun aileler için destekleyici bir adım olduğunu aktardı.
Sosyal Risk Haritası İle Erken Müdahale
Yaklaşık 1,5 yıldır üzerinde çalışılan sosyal risk haritasına ilişkin bilgi veren Göktaş, 35 başlıktan 14’ünün tamamlandığını açıkladı. Sosyal, ekonomik ve psikososyal veriler üzerinden hane bazlı risk puanları oluşturulduğunu belirten Göktaş, 648 sosyal gösterge kullanılarak il, ilçe, mahalle ve hane düzeyinde analiz yapıldığını ifade etti. Kadına yönelik şiddet, çocuğun suça sürüklenmesi ve engelli bakımı gibi başlıkların bütüncül şekilde takip edildiğini aktaran Göktaş, sistemin risk ortaya çıkmadan önce devreye girmesini hedeflediğini söyledi.
Elde edilen verilerin yetişkinler için Aile Rehberi, çocuklar için ise Çocuklar Güvende sistemiyle izleneceğini belirten Göktaş, 81 ilin tamamında dijital takip sisteminin aktif olduğunu dile getirdi. Batman’da bağımlılık başlığında yürütülen çalışmalarda 40 kişinin istihdama kazandırıldığını, 79 kişinin ise AMATEM’de tedavi sürecine yönlendirildiğini açıkladı.
Çocukların Dijital Dünyadaki Süresi Artıyor
15 yaş altına yönelik sosyal medya düzenlemesi hakkında konuşan Göktaş, dijital ortamın kontrol gerektirdiğini ifade etti. Çocukların odalarında uzun süre telefon ve tabletle vakit geçirmesinin aileler tarafından fark edilmeyebileceğini belirten Göktaş, ebeveynlerin bu konuda örnek olması gerektiğini söyledi. Düzenlemenin yasaklayıcı değil, rehberlik eden ve denetleyen bir anlayışla hazırlandığını kaydetti.
2024 yılında düzenlenen Dijital Bağımlılık ve Aile Çalıştayı ile Dijital Dünya’da Çocuk Çalıştaylarında elde edilen verileri paylaşan Göktaş, çocukların günde ortalama 3 ila 5 saatini dijital mecralarda geçirdiğini, odaklanma süresinin ise ortalama 8 saniye olduğunu aktardı. Yaş sınırlarının ortadan kalkmasının risk oluşturduğunu belirten Göktaş, çocukların oyunlarda farklı yaş gruplarındaki kişilerle karşı karşıya kalabildiğini ifade etti. Şiddet içerikli karakterlerin tercih edilmesinin çocuklar üzerindeki etkilerine de değinen Göktaş, bu alanda toplumsal farkındalığın artırılması gerektiğini dile getirdi.
Şanlıurfa ve Kahramanmaraş’ta yaşanan olayların ardından sahada yoğun çalışma yürütüldüğünü belirten Göktaş, 6 aylık eylem planı hazırlandığını açıkladı. 258 personelle sahada görev yapıldığını, okul çevresindeki 6 bin 75 hanenin ziyaret edildiğini ve 3 bin 160 aileyle doğrudan görüşüldüğünü bildirdi. Olaylardan etkilenen vatandaşlara uzman personel tarafından danışmanlık hizmeti sunulduğunu kaydetti.
Ailelere de çağrıda bulunan Göktaş, 81 ilde bulunan 432 Sosyal Hizmet Merkezi aracılığıyla ücretsiz aile danışmanlığı hizmeti verildiğini hatırlattı. Yüz yüze desteğin yanı sıra e-Ailem sistemi ve psikodestek.aile.gov.tr adresi üzerinden çevrim içi danışmanlık imkanı sağlandığını belirtti.
Öte yandan Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı ile Yapay Zeka Destekli ve Gerçek Zamanlı İzleme, İkaz ve Güvenlik Risklerinin Yönetimi Projesi CANGÖZ için imzaların atıldığını açıklayan Göktaş, huzurevi, rehabilitasyon merkezi, engelli ve yaşlı bakım merkezleri, çocuk evleri ve kadın konukevlerinde yapay zeka destekli denetim mekanizmasının kurulacağını söyledi. Sistem sayesinde olumsuz durumlarda merkeze anlık bildirim yapılacağını ifade etti.