Dünya nüfusunun yaklaşık %10’unu oluşturan solak bireyler, gündelik yaşamda karşılaştıkları ergonomik zorlukların yanı sıra, bilimsel araştırmaların da dikkat odağında yer alıyor. Son yıllarda yapılan kapsamlı çalışmalar, sol eli baskın olarak kullanan bireylerin bazı nörolojik ve genetik rahatsızlıklara yatkınlık taşıyabileceğine işaret ediyor.
Otizm ve Şizofreni ile İlişki Kuruldu
2025 yılında Brain: A Journal of Neurology dergisinde yayımlanan araştırma sonuçlarına göre, solaklık ile otizm spektrum bozukluğu ve şizofreni arasında anlamlı bir korelasyon saptandı. Özellikle ambidekströz yani her iki elini de eşit düzeyde kullanabilen bireylerde bu riskin daha belirgin olduğu belirtildi. Araştırmacılar, bu bireylerin beyinlerinin iki lobu arasında farklı bir işleyişin söz konusu olabileceğine dikkat çekiyor.
Dil Temelli Öğrenme Güçlükleri Daha Yaygın
Laterality: Asymmetries of Body, Brain and Cognition adlı bilimsel yayında 2023 yılında yayımlanan bir başka çalışma ise solak bireylerin disleksi gibi dil temelli öğrenme bozukluklarına daha yatkın olduğunu ortaya koydu. Bu bulgu, beynin dil işleme süreçlerinin solak bireylerde farklı organize olabileceğini gösteriyor. Sağ beyin baskınlığı nedeniyle bazı solakların yazma ve okuma gibi görevlerde daha fazla efor sarf ettiği belirtiliyor.
2024 yılında Nature Communications dergisinde yayımlanan genetik analiz sonuçları ise, solaklığın sadece çevresel değil, genetik bir temele de dayandığını ortaya koydu. Çalışmada, TUBB4B adlı genin solak bireylerde daha sık görüldüğü ve bu genin beynin gelişimi ve yönlenmesinde kritik rol oynadığı ifade edildi. Araştırmaya göre, bu varyant solaklıkla beraber nörolojik yatkınlıkları da beraberinde getirebilir.
Bilim insanları bu çalışmaların solak bireyleri doğrudan bir risk grubuna sokmadığını, ancak bazı eğilimlerin daha sık görülebileceğine işaret ettiğini vurguluyor. Uzmanlar, erken tanı ve kişiselleştirilmiş eğitim stratejileriyle bu eğilimlerin olumsuz sonuçlarının önüne geçilebileceğini belirtiyor.