Hava sıcaklıklarının yükselmesiyle beraber kronik böbrek hastaları ve diyaliz tedavisi gören kişiler için dikkat edilmesi gereken noktalar yeniden gündeme geldi. Türk Böbrek Vakfı Danışma Meclisi Üyesi ve Nefroloji Uzmanı Doç. Dr. Nadir Alpay, Türkiye’de her 6-7 kişiden birinin kronik böbrek hastalığı riski taşıdığını belirterek sıcak hava ve susuzluğun böbrekler üzerindeki yükü artırabileceğini söyledi. Yaz aylarında terlemenin artmasıyla vücut yalnızca su değil, sodyum ve potasyum gibi elektrolitleri de kaybediyor. Kaybedilen sıvının yerine konulamaması durumunda damar içerisindeki kan hacmi azalabiliyor ve böbreklere ulaşan kan akımı düşebiliyor. Böbrekler ise vücuttaki sıvıyı koruyabilmek amacıyla süzme hızını azaltıp idrarı daha yoğun hale getirebiliyor. İdrarın normalden daha koyu renkte görülmesi de sıvı kaybının işaretlerinden biri olabiliyor. Uzmanlar kronik böbrek hastalarının sıcak günlerde kendi doktorları tarafından hazırlanan sıvı ve beslenme programının dışına çıkmaması gerektiğini belirtiyor.
Doç. Dr. Alpay, kronik böbrek hastalarında sıvı ve elektrolit dengesini düzenleme kapasitesinin azalabildiğini ifade etti. Yoğun sıcak altında uzun süre kalınması ve yeterli sıvı alınmaması halinde böbreklere ulaşan kan miktarının düşebileceğini aktardı.Kreatinin böbrekler yoluyla vücuttan atıldığı için böbreklere giden kanın azalması kandaki kreatinin seviyesinin yükselmesine yol açabiliyor. Sıvı kaybının zamanında giderilememesi halinde kronik böbrek hastalarında akut böbrek hasarı gelişebileceği veya mevcut hastalığın ilerleyebileceği belirtiliyor.
Koyu Renkli İdrar Sıvı Kaybının İşareti Olabilir
Sıcak havalarda artan terleme, vücuttaki su miktarının yanında elektrolit seviyelerini de etkileyebiliyor. Potasyum dengesindeki değişikliklerin kronik böbrek hastaları açısından yakından takip edilmesi gerekiyor.Doç. Dr. Alpay, kandaki potasyum seviyesinin yükselmesinin kalp ritmi açısından ciddi sorunlara yol açabileceğini belirtti. Sodyum seviyesinin ise kaybedilen su ve elektrolit miktarına, kişinin mevcut sağlık durumuna göre değişebileceğini ifade etti.Kronik böbrek hastalarının gelişigüzel şekilde fazla su veya elektrolit tüketmesinin doğru olmadığı aktarılıyor. Hastaların ne kadar sıvı tüketmeleri gerektiği konusunda kendilerini takip eden hekimin önerilerine göre hareket etmeleri gerekiyor.Uzun süre güneş altında kalmak da sıvı kaybını hızlandırabiliyor. İleri yaştaki veya susama hissi azalmış kişilerde susuzluğun fark edilmesinin daha zor olabileceği belirtiliyor.
Diyaliz Hastaları Tatil Öncesi Planlama Yapmalı
Türk Böbrek Vakfı Diyaliz Merkezi Başhemşiresi Figen Gül, hemodiyaliz hastalarının gerekli hazırlıkları yapmaları halinde tatil planlayabileceklerini söyledi. Seyahat öncesinde gidilecek bölgede uygun diyaliz merkezinin belirlenmesi ve randevunun önceden ayarlanması gerekiyor.Hastaların kendi diyaliz merkezlerinden gerekli tıbbi belgeleri almaları, son diyaliz gününde epikriz raporlarını hazırlatmaları ve varsa diyaliz raporlarıyla seroloji sonuçlarını yanlarında bulundurmaları tavsiye ediliyor.Düzenli kullanılan ilaçların seyahat boyunca yetecek miktarda hazırlanması da tedavinin aksamaması açısından önem taşıyor. Tatil sırasında beslenme düzeninin tamamen değiştirilmemesi ve diyaliz hastaları için hazırlanan diyet programına devam edilmesi öneriliyor.