Gıda zincirimizin görünmeyen tehlikesi giderek büyüyor. Tarım topraklarında biriken mikroplastikler, sebzeler ve tahıllar yoluyla insan vücuduna taşınabiliyor. Avustralyalı bilim insanı Joseph Boctor liderliğindeki araştırma ekibi, yaklaşık 200 bilimsel çalışmayı inceleyerek mikroplastiklerin nasıl toprağa karıştığını ve bitkilere nasıl geçtiğini detaylı bir şekilde ortaya koydu.
Araştırmalara göre Avrupa ve Kuzey Amerika’da her yıl yüz binlerce ton mikroplastik tarım topraklarına karışıyor. Örneğin sadece İngiltere’de, gübreler ve katkı maddeleri aracılığıyla yılda yaklaşık 22 bin 500 ton mikroplastik topraklara ekleniyor. Bu durum, tarım ürünlerinin kalitesini ve insan sağlığını doğrudan tehdit ediyor.
Plastik örtüleme yöntemleri, organik gübreler, kanalizasyon çamurları ve biyokatılar gibi uygulamalar, tarım arazilerinde mikro ve nanoplastik kirliliğinin başlıca kaynakları arasında yer alıyor. Bu parçacıklar, bitki köklerinden veya yaprak gözeneklerinden emilerek bitki dokularına kadar ulaşabiliyor.
Mikroplastiklerin sağlık üzerindeki etkileri ise ciddi riskler barındırıyor. Araştırmalar, bu maddelerin doğurganlık sorunları, kalp-damar hasarı, hormon bozuklukları, beyin hücresi dejenerasyonu ve DNA hasarı gibi sorunlara yol açabileceğini gösteriyor. Ayrıca plasenta yoluyla anneden bebeğe geçme riski de bilim dünyasında dikkatle izleniyor.
Plastiklerin içeriğinde bulunan ftalatlar ve PBDE’ler gibi katkı maddeleri, üreme bozuklukları ve kanser riskiyle ilişkilendirilmiş durumda. Bu maddelerin tarımda yaygın şekilde kullanılması, hem çevre hem de insan sağlığı açısından ciddi sonuçlar doğurabiliyor.
Araştırmayı yürüten Boctor, “Bu plastikler, topraklarımızı adeta bir plastik mezarlığına çeviriyor” diyerek bu sessiz tehlikeye karşı daha fazla şeffaflık ve düzenleme çağrısında bulunuyor. Environmental Sciences Europe dergisinde yayımlanan bu çalışma, mikroplastik krizinin yalnızca çevresel değil, aynı zamanda halk sağlığı sorunu olduğunu da gözler önüne seriyor.