Gün içinde çabuk yorulma, merdiven çıkarken nefes nefese kalma, saç dökülmesi ve odaklanma zorluğu gibi belirtiler pek çok kişi tarafından stres ya da uykusuzluk gibi nedenlerle ilişkilendiriliyor. Ancak uzmanlara göre bu yaygın şikayetlerin ardında demir eksikliği yatıyor olabilir. Beslenme ve Diyet Uzmanı Çisem Gündüz, demir eksikliğinin çarpıntı, halsizlik, baş dönmesi, solgun cilt görünümü, tırnaklarda yıpranma gibi belirtilerle kendini gösterebileceğini belirtti. Gündüz, bu durumun ancak kan tahlilleriyle netleştirilebileceğini vurgulayarak, herhangi bir belirti durumunda sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini söyledi.
Demirin bağışıklık sistemini desteklediğini, kas fonksiyonları ve zihinsel performans üzerinde de doğrudan etkili olduğunu belirten uzmanlar, demir düşüklüğü görülen bireylerin hem hayvansal hem de bitkisel kaynaklardan destek alabileceğini ifade etti. Kırmızı et, karaciğer ve yumurta gibi hayvansal gıdalar; kuru baklagiller, kuru meyveler ve pekmez gibi bitkisel ürünler demir açısından zengin içerikler sunuyor.
Demir Emilimini Artırmanın Yolları
Demir eksikliğiyle mücadelede sadece doğru besinleri tüketmek yeterli olmuyor. Aynı zamanda demirin vücutta daha iyi emilebilmesi için C vitamini ile birlikte alınması öneriliyor. Kahvaltıda tüketilen yumurtanın yanına mandalina, maydanoz veya limonlu bir salata eklemek, demir emilimini artırabiliyor. Beslenme uzmanları ayrıca köfte, hindi ve balık gibi protein kaynaklarının yanına bol limonlu salata eklenmesini öneriyor.
Pekmezin de güçlü bir demir kaynağı olduğunu belirten Çisem Gündüz, özellikle portakal gibi C vitamini açısından zengin meyvelerle birlikte tüketildiğinde faydasının arttığını ifade etti. Ancak pekmezin yüksek kalorili bir besin olduğunu hatırlatarak porsiyon kontrolünün önemine dikkat çekti.
Demir emilimini olumsuz etkileyen alışkanlıklar arasında çay ve kahve tüketimi öne çıkıyor. Gündüz, demir içeren öğünlerden hemen sonra bu içeceklerin tüketilmesinin, emilimi düşürebileceğini belirterek, çay ve kahvenin ana öğünlerden en az bir saat sonra içilmesini tavsiye etti. Özellikle adet gören kadınlar, emziren anneler ve ergenlik dönemindeki kız çocukları, demir eksikliği açısından daha fazla risk altında bulunuyor. Bu nedenle beslenme alışkanlıklarının gözden geçirilmesi büyük önem taşıyor.