Kadıköy’de geçtiğimiz haftalarda uğradığı bıçaklı saldırı sonucu yaşamını yitiren 15 yaşındaki Ahmet Mattia Minguzzi’nin ölümü, hem kamuoyunu hem de hukuk çevrelerini derinden etkileyen bir hukuk tartışmasını yeniden gündeme taşıdı. İtalyan asıllı şef Andrea Minguzzi’nin oğlu olan Ahmet Mattia’nın, iki çocuk tarafından gerçekleştirilen saldırı sonucu hayatını kaybetmesi sonrası saldırganların yaşları sebebiyle alabilecekleri cezalar kamuoyunda büyük tepkiye yol açtı.
Ceza Sistemine Yönelik Eleştiriler Artıyor
Türk Ceza Kanunu’na göre, 12 yaşını doldurmamış çocuklar cezai sorumluluktan muaf tutuluyor. 12 ila 15 yaş arası çocuklar ise ancak eylemin hukuki sonuçlarını kavrayabildikleri tespit edilirse ceza alabiliyor. Ancak 15 yaşını doldurmuş fakat 18 yaşından küçük failler için bile mevcut yasalar kapsamında cezai indirim uygulanabiliyor. Örneğin ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlarda ceza 18 ila 24 yıl, müebbet gerektirenlerde ise 12 ila 15 yıl ile sınırlı kalabiliyor.
Kamuoyundan gelen tepkiler ve artan baskılar üzerine Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde özel bir komisyon kuruldu. “Yeni Minguzzi’ler olmasın” çağrısıyla çalışmalarına başlayan komisyon, özellikle vahşet içeren suçlarda yaş sınırının dikkate alınmaksızın, failin suçun ağırlığına göre değerlendirilmesini öneriyor.
Avrupa ülkelerindeki uygulamaları da mercek altına alan komisyon, bazı ülkelerde olduğu gibi belirli ağır suçlarda çocuk faillerin yetişkinlerle eşdeğer ceza almasının hukuki alt yapısını inceliyor. Komisyondan çıkan ilk değerlendirmelere göre, çocuk faillerin suçu işleme şekli, kasıt düzeyi ve mağdur üzerindeki etkileri dikkate alınarak yetişkin gibi yargılanmalarını sağlayacak bir model önerilecek.
Meclis’te görüşülmesi beklenen düzenleme önerilerinin, sadece bireysel olaylara tepkiyle değil, sistematik ve uzun vadeli adalet reformu hedefiyle ele alınması planlanıyor. Yasa yapıcılar, çocuk hakları, cezai sorumluluk sınırı ve toplumsal adalet duygusu gibi temel ilkeler arasında hassas bir denge kurmaya çalışacak.
Yeni düzenlemenin, özellikle ağır suçlara karışan 15-18 yaş arası bireyler için ceza sınırlarını yükseltmesi ve mahkemelere daha geniş değerlendirme yetkisi tanıması öngörülüyor.