Hazine ve Maliye Bakanlığı, tapu işlemlerinde düşük beyan edilen taşınmaz bedelleriyle mücadele kapsamında yeni bir adım attı. Türkiye genelinde uygulamaya alınan Mekansal Veri Analiz Sistemi (MEVA) ile 81 ilde yapılan 16 binden fazla taşınmaz satışını incelemeye alan Bakanlık, 9 bin 150 kişiyi izaha çağırdı. Bu kapsamda, tapuda gerçek değerini beyan etmeyenler için para cezaları gündeme gelebilir.
MEVA sistemi, yalnızca tapu kayıtlarını değil; yapı kullanım belgeleri, ikametgah bilgileri, banka kredi verileri ve internet üzerindeki gayrimenkul ilanlarını da analiz ediyor. Coğrafi bilgi sistemleriyle entegre çalışan bu dijital altyapı sayesinde alım-satım işlemleri harita tabanlı bir sistem üzerinden anlık olarak takip edilebiliyor.
Uygulama, tüm defterdarlıklarda kullanıma sunulmuş durumda. Vergi müfettişlerinden oluşan özel ekipler, beyan edilen bedellerin piyasa koşullarına uygunluğunu bu sistem üzerinden denetliyor.
Tapuda Düşük Bedel Gösterenler İçin Rekor Cezalar Kapıda
Son birkaç ayda yapılan satışlarda, tapuda beyan edilen değer ile gerçek piyasa değeri arasında belirgin farklar olduğu tespit edildi. Bu farklılıkları açıklamaları istenen taraflardan yalnızca 2 bin 475’i gönüllü olarak bildirimde bulundu. Bu bildirimler sonucu 5,9 milyar TL’lik değer beyanı yapıldı ve 113,9 milyon TL’lik harç cezasız şekilde ödendi.
Ancak izahat vermeyen ya da gönüllü ödeme yapmayan satıcı ve alıcılar doğrudan vergi denetimine alınıyor. Bu durumda %25 oranında vergi ziyaı cezası da dahil olmak üzere ciddi yaptırımlar uygulanıyor.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, MEVA sisteminin yalnızca satış değil, kira gelirleri açısından da büyük önem taşıyacağını belirtti. Şimşek, "Vergi daireleri artık gayrimenkullerin kira getirilerini de dijital harita üzerinden izleyebilecek. Beyan edilmeyen kira gelirleri kolaylıkla tespit edilecek. Pişmanlıkla ödeme seçeneği hâlâ açık. Amacımız cezalandırmak değil, gönüllü uyumu artırmak ve kayıt dışılığı azaltmak” ifadelerini kullandı.