Kepçe kulak görünümü, doğumun hemen ardından fark edilen kulak şekil farklılıkları arasında yer alıyor. Uzman açıklamalarına göre kulak kepçesinin baştan daha dışta durduğu bu tablo, tıpta otapostaz olarak adlandırılıyor. Yenidoğan dönemi içinde kulak kıkırdağı daha yumuşak olduğu için, uygun olgularda ameliyat olmadan düzeltme şansı doğuyor. Özel bantlar ya da kalıplama sistemleriyle uygulanan kulak şekillendirme yöntemi, kulağın doğal kıvrımını daha dengeli hale getirmeyi amaçlıyor. Anadolu Sağlık Merkezi’nden KBB Uzmanı Prof. Dr. Mehmet Emre Üstündağ da ilk aylarda bant veya kalıpla düzeltmenin mümkün olabildiğini, daha ileri yaşlarda ise kalıcı çözüm için otoplasti seçeneğinin gündeme geldiğini aktarıyor. Çocuk Hastanesi Philadelphia verilerine göre en yüksek yanıt, yaşamın ilk haftalarında alınıyor; çünkü anneden geçen östrojen etkisi bu dönemde kulak dokusunu daha kolay şekil alır hale getiriyor. Altıncı haftaya doğru bu esneklik azaldığı için erken değerlendirme önem taşıyor.
İlk Haftalarda Kulak Şekillendirme Neden Önem Taşıyor
Kulak şekillendirme yöntemi, dış kulakta eksik doku olmayan ama şekil ya da duruş sorunu taşıyan olgularda uygulanıyor. CHOP’un aktardığı bilgiye göre protrüde kulak, Stahl kulağı, helical rim bozukluğu, cup kulak ya da benzer tablolar bu yöntemden yarar görebiliyor. Tedavide kulağa dışarıdan özel aparat yerleştiriliyor ve sistem sürekli takılı kalıyor. İlk uygulamanın yaşamın ilk 1-2 haftasında yapılması en iyi sonucu veriyor. İlk kontrol çoğu merkezde yaklaşık 2 hafta sonra yapılıyor; gerekirse yeni kalıp uygulanıyor ve süreç kabul edilebilir düzelme sağlanana kadar sürdürülüyor. Başkent Üniversitesi Ankara Hastanesi de yenidoğan kulak şekil bozukluklarında silikon temelli sistemlerle ameliyatsız düzeltmenin güvenle kullanılabildiğini, başarı oranının yüzde 90’ın üstüne çıkabildiğini bildiriyor.
İleri Yaşlarda Hangi Seçenek Öne Çıkıyor
Yenidoğan dönemi kaçırıldığında ya da kulak yapısı kalıplamaya uygun olmadığında cerrahi yöntem öne çıkıyor. Prof. Dr. Mehmet Emre Üstündağ’ın paylaştığı bilgiye göre kulak gelişiminin büyük bölümü 5-6 yaş civarında tamamlandığı için, otoplasti açısından en uygun dönem de bu yaşlardan sonrası kabul ediliyor. Operasyonda kulak arkasından kesi yapılıyor, kıkırdak yeniden şekillendiriliyor ve kulakla baş arasındaki açı azaltılıyor. İz, kulak arkasında kaldığı için çoğu zaman dışarıdan seçilmiyor. Yenidoğan kulak şekil bozukluğunda ailelerin erken dönemde kulak burun boğaz ya da plastik cerrahi uzmanına başvurması, ameliyatsız seçenekten yararlanma olasılığını artırıyor.