Türkiye’de son yıllarda tarımsal üretimi etkileyen kahverengi kokarca, kış aylarında hareketsiz döneme girdi. Uzmanlar, böceğin şu anda kapalı alanlarda gizlendiğini ancak asıl riskin havaların ısınmasıyla birlikte ortaya çıkacağını belirtiyor. İlk olarak 2017 yılında Doğu Karadeniz’de görülen zararlı tür, kısa sürede Artvin, Rize, Trabzon, Giresun ve Ordu başta olmak üzere Karadeniz Bölgesi’ne yayıldı. Son yıllarda Marmara ve İç Anadolu’da da tespit edilen kahverengi kokarca, özellikle fındık, mısır, sebze ve meyve üretiminde kayıplara yol açtı. Kışlak olarak adlandırılan ev, kömürlük, depo ve çatı aralarında saklanan böceğin mart ayından itibaren yeniden doğaya çıkması bekleniyor.
Uzmanlara göre bir dişi kahverengi kokarca ilk yumurtlamada 80 ila 90 yumurta bırakabiliyor. Uygun çevresel koşullarda birkaç nesil içinde popülasyon 10 bine kadar ulaşabiliyor. Zararlı tür, 300’den fazla bitkiyle beslenerek ürün kalitesini ve verimi düşürüyor.
Mart Ayı İtibarıyla Bahçelere Yayılabilir
Trabzon İl Tarım ve Orman Müdürlüğü yetkilileri, kışlak döneminde ev ve eklentilerin kontrol edilmesi gerektiğini bildirdi. İl Tarım ve Orman Müdürü İsa Kaplan, kahverengi kokarcanın şu anda hareketsiz olduğunu ancak havaların ısınmasıyla birlikte yeniden aktif hale geleceğini söyledi.
Kaplan, kış boyunca köy evleri, yazlıklar, kömürlükler, depolar ve çatı aralarının kontrol edilmesi gerektiğini belirterek, her bir kokarcanın bahar ve yaz aylarında binlerce bireye ulaşabilecek bir popülasyonun kaynağı olabileceğini ifade etti. Vatandaşların kapı araları, çatı boşlukları ve benzeri alanları düzenli olarak kontrol etmeleri istendi.
Yetkililer, zararlıya karşı biyolojik ve kimyasal mücadele yöntemlerinin birlikte uygulandığını açıkladı. Feromon tuzakları ile kimyasal ve biyosidal ürünlerin sezon öncesinde temin edildiği bildirildi. Havaların erken ısınması halinde böceğin mart ayında doğaya çıkabileceği kaydedildi.
Geçtiğimiz yıllarda fındık üretiminde yaşanan düşüşte don ve kuraklığın etkili olduğu belirtilirken, kahverengi kokarcanın ilerleyen dönemlerde daha büyük kayıplara yol açmaması için mücadelenin aralıksız sürdürülmesi gerektiği ifade edildi. Uzmanlar, zararlının dünya genelinde sebze ve meyve üretiminde milyarlarca dolarlık kayba neden olduğunu vurguladı.