Demans hastalarında güvenli beslenmeyi sağlamak amacıyla geliştirilen “Karadeniz PEG Kuralı”, tıp literatürüne yeni bir klinik yaklaşım olarak girdi. Giresun Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gastroenteroloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Ahmet Cumhur Dülger ve ekibi tarafından geliştirilen bu yöntem, Perkütan Endoskopik Gastrostomi (PEG) işleminin uygulanabilirliğini bilimsel ölçütlere bağlayarak dünyada bir ilke imza attı.
Modern çağın en sık karşılaşılan nörolojik hastalıklarından biri olan demans, hastaların beslenme süreçlerinde önemli zorluklara neden olabiliyor. Yutma refleksinin kaybı ya da yutma güçlüğü gibi durumlar, uzun dönemli bakım gerektiren bireylerde ciddi komplikasyon riskleri oluşturabiliyor. Bu noktada uygulanan PEG işlemleri, şimdiye dek büyük ölçüde nörolojik bulgulara göre kararlaştırılıyordu. Ancak Giresun’da geliştirilen yeni sistem, PEG uygulanmasına dair biyokimyasal ve radyolojik kriterleri ilk kez bilimsel temele oturtarak farklı bir boyut kazandırdı.
Yeni Skorlama Sistemiyle Daha Bilimsel Değerlendirme
“Karadeniz PEG Kuralı” adı verilen bu sistem, hastalarda karaciğer yağlanmasının olmaması ve fibrozis skorunun düşük olması gibi iki temel kritere dayanıyor. Yaklaşık 150 hastanın verileriyle desteklenen çalışma kapsamında, bu parametrelere sahip bireylerde PEG işleminin daha güvenli olduğu gözlemlendi. Bu yöntem, demans hastalarına yönelik tedavi süreçlerinde nöroloji uzmanlarının yanı sıra gastroenteroloji ve dahiliye branşlarının da daha aktif şekilde değerlendirme yapabilmesini sağlıyor.
Çalışmayı yürüten ekipten Prof. Dr. Dülger, PEG uygulamasının artık yalnızca nörolojik endikasyonlarla değil, organ fonksiyonlarına dayalı nesnel verilerle desteklendiğini vurguladı. Bu yaklaşım sayesinde hastanın genel durumu daha bütüncül bir bakışla değerlendiriliyor ve komplikasyon riski azaltılıyor. Literatürde bu alanda eksikliği hissedilen kriter seti böylece karşılanmış oldu.
Klinik Başarı Uluslararası Tanınırlık Kazandı
Geliştirilen sistem yalnızca ulusal çapta değil, uluslararası düzeyde de bilimsel kabul gördü. “Karadeniz PEG Rule” adıyla bilimsel platformlara sunulan çalışma, ilgili alanda dikkat çeken bildiriler arasında yer aldı. Çalışmanın klinik olarak anlamlı bulunması, ileri yaş gruplarında sıkça uygulanan PEG işlemlerinde yeni bir dönem başlattı.
Gastroenteroloji Uzmanı Dr. Gökhan Aydın, kriterlerin klinik geçerliliğinin yüksek olduğunu ve sistemin tek merkezli olsa da güçlü verilerle desteklendiğini ifade etti. Giresun Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimi Prof. Dr. Atilla Çıtlak ise hem yoğun klinik hizmetin hem de bilimsel üretimin eş zamanlı yürütülmesinden duydukları memnuniyeti dile getirerek, bu çalışmanın Türkiye’nin bilimsel görünürlüğüne önemli katkı sunduğunu belirtti.