Kademeli emeklilik nedir, kimleri kapsayabilir? 9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında sigorta girişi bulunan çalışanlar için yeni bir emeklilik modeli gelecek mi? EYT düzenlemesinin dışında kalan milyonlarca kişi neden kademeli emeklilik talep ediyor? Son haftalarda çalışanların ve Emeklilikte Adalet Derneği’nin gündeme taşıdığı konu, Ankara’da yapılan görüşmelerin ardından yeniden tartışılmaya başlandı. Mevcut sistemde 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigortalı olanlar EYT düzenlemesi kapsamında yaş şartından yararlanırken, 9 Eylül 1999 sonrasında işe başlayanlar için yaş şartı devam ediyor. Bu nedenle birbirine yakın tarihlerde çalışma hayatına giren kişiler arasında emeklilik yaşı bakımından uzun yıllara ulaşan farklar oluşabiliyor. Ancak 5 Eylül 2026 itibarıyla hükümet tarafından kamuoyuna açıklanmış ve yasalaşma aşamasına gelmiş bir kademeli emeklilik düzenlemesi bulunmuyor.
Kademeli Emeklilik Kimleri Kapsıyor?
Kademeli emeklilik talebinin merkezinde, 9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında ilk kez sigortalı olarak çalışmaya başlayan kişiler bulunuyor.
EYT düzenlemesiyle 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigorta girişi bulunan çalışanlar için yaş şartı kaldırılmıştı. Buna karşılık bu tarihten yalnızca birkaç gün sonra sigortalı olan kişiler mevcut emeklilik yaşına tabi olmaya devam etti.
4/a kapsamında çalışanlarda mevcut kurallara göre kadınlar için 58, erkekler için 60 yaş şartı uygulanıyor. Sigorta başlangıç tarihine göre prim günü ve diğer şartlar da emeklilik hesabında dikkate alınıyor.
Kademeli emeklilik talebinde ise emeklilik yaşının sigorta başlangıç tarihine göre belirli aralıklarla artırılması isteniyor. Böylece 8 Eylül 1999 tarihinden hemen sonra çalışma hayatına başlayan bir kişinin doğrudan 58 veya 60 yaş şartına tabi olması yerine, sigorta giriş yılına göre daha düşük bir emeklilik yaşı uygulanması talep ediliyor.
Emeklilikte Adalet Derneği, 1999-2008 arasında sigortalı olan yaklaşık 4,5 milyon kişinin bu tartışmanın kapsamında bulunduğunu hesaplıyor. Dernek, EYT sınırından sonra işe başlayan kişiler açısından kadınlarda yaklaşık 20, erkeklerde ise yaklaşık 17 yıla ulaşabilen emeklilik yaşı farklarının giderilmesini istiyor.
Kademeli emeklilik adı altında şu anda yürürlükte olan yeni bir sistem bulunmadığı için internette paylaşılan yaş ve prim tablolarının resmi düzenleme olarak değerlendirilmemesi gerekiyor. Olası yaş ve prim şartları ancak kanuni bir değişiklik yapılması halinde kesinlik kazanabilir.
Hükümet Kademeli Emeklilik İçin Çalışma Yapıyor Mu?
Kademeli emeklilik konusu çalışanların talepleri ve siyasi partilerin açıklamaları nedeniyle gündemde kalmaya devam ediyor. EMADDER üyelerinin yaptığı görüşmeler ve eylemler sonrasında konu son haftalarda yeniden kamuoyunda daha fazla konuşulmaya başlandı.
Buna rağmen 5 Eylül 2026 itibarıyla Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından kademeli emekliliğin hayata geçirileceğini gösteren resmi bir takvim, yasa taslağı veya uygulama tablosu kamuoyuyla paylaşılmış değil.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan'ın son dönemde emeklilik sistemi ve sosyal güvenlik alanında farklı düzenlemeler hakkında açıklamaları bulunuyor. Ancak kamuoyuna açıklanan resmi çalışmalar arasında 1999-2008 arasında sigortalı olanların emeklilik yaşını kademeli olarak düşürecek kesinleşmiş bir düzenleme yer almıyor.
Bu nedenle “kademeli emeklilik çıktı”, “yaş tablosu belli oldu” veya “şu tarihte yürürlüğe girecek” şeklindeki paylaşımlara mevcut durumda temkinli yaklaşılması gerekiyor. Böyle bir değişikliğin uygulanabilmesi için ilgili mevzuatta değişiklik yapılması ve düzenlemenin TBMM sürecinden geçmesi gerekiyor.
Kademeli emeklilik talebinin önümüzdeki dönemde siyasi ve sosyal gündemde kalması beklenirken, çalışanların takip edeceği temel başlık Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile TBMM’den gelecek resmi açıklamalar olacak.