İran ile Avrupa ülkeleri arasında yürütülen nükleer müzakereler kapsamında bugün İstanbul, kritik bir diplomatik buluşmaya ev sahipliği yapıyor. İran, Türkiye ve Avrupa üçlüsü olarak bilinen Almanya, Fransa ve İngiltere'den yetkililerin katılımıyla düzenlenecek olan görüşmeler, bakan yardımcıları düzeyinde gerçekleştirilecek. İran Dışişleri Bakanlığı, görüşmelerin bu seviyede yürütüleceğini daha önce kamuoyuna duyurmuştu.
Bu toplantı, İran ile ABD arasında Umman aracılığıyla süren dolaylı müzakere süreci devam ederken gerçekleşiyor. Taraflar, 2015 yılında imzalanan ancak ABD’nin 2018’de çekilmesiyle işlevsiz hale gelen Ortak Kapsamlı Eylem Planı (JCPOA) çerçevesinde yeniden diplomatik temas kurmayı amaçlıyor.
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Abbas Arakçi, görüşmeler öncesi Fransız Le Point dergisine yaptığı açıklamada, Avrupa’nın BM yaptırımlarını yeniden uygulamaya başlaması halinde bunun “geri dönülmez sonuçlara” yol açabileceği uyarısında bulundu. Arakçi, İran’ın Avrupa ile ilişkilerde “yeni bir başlangıç” yapmaya açık olduğunu da belirtti.
JCPOA anlaşması kapsamında İran, nükleer faaliyetlerini sınırlandırma taahhüdü karşılığında ekonomik yaptırımlardan muaf tutulmuştu. Ancak ABD'nin eski Başkanı Donald Trump, 2018’de anlaşmadan tek taraflı olarak çekilmiş ve İran’a yönelik yaptırımları yeniden devreye sokmuştu. Bu gelişmenin ardından İran, anlaşma kapsamındaki taahhütlerini aşamalı olarak azaltmaya başlamıştı.
Yaptırımlar Kalkarsa Açık Davranmaya Hazırız
İran tarafı, ABD ile doğrudan görüşmeleri reddetse de, dolaylı temaslar sürüyor. ABD merkezli Axios haber sitesi, geçtiğimiz hafta düzenlenen görüşmelerde Trump yönetiminin İran’a yazılı teklif sunduğunu iddia etti. Ancak bu iddia, Abbas Arakçi tarafından kesin bir dille yalanlandı. Tahran Kitap Fuarı’nda konuşan Arakçi, “ABD’den şu ana dek yazılı bir teklif almadık. Ancak şeffaflık içinde güven inşa etmeye ve nükleer programımız konusunda açık davranmaya hazırız. Tek şartımız, yaptırımların kaldırılmasıdır,” dedi.