Karadeniz Bölgesi’nde fındık üreticilerinin son yıllarda en büyük mücadelelerinden biri olan ve kamuoyunda “Drakula” olarak bilinen turunçgil uzun antenli böceği (Anoplophora chinensis) ile savaşta sona gelindi. Trabzon başta olmak üzere birçok ilde tarım alanlarını etkileyen bu zararlıya karşı yaklaşık 10 yıldır süren çalışmalar, 2024 itibarıyla son evresine ulaştı.
"Drakula" Neden Bu Kadar Tehlikeliydi?
Aslen Uzak Doğu kökenli olan turunçgil uzun antenli böceği, fındık ağaçlarının gövde ve kök bölgesine yerleşip içeriden kemirerek ağaçları kurutuyordu. Böcek, doğrudan fındık meyvesini değil, ağacın canlılığını hedef alarak uzun vadede verim kaybına ve ağaç ölümlerine yol açıyordu. Bu etkisi nedeniyle üreticiler arasında “bitki kanseri” olarak anıldı ve “Drakula” lakabını aldı.
Trabzon’da ilk olarak 2016 yılında Esiroğlu Mahallesi'nde görülen bu zararlı, kısa sürede yayılım göstererek fındık bahçelerine ciddi zararlar verdi. Özellikle Esiroğlu çevresindeki 2 kilometrelik alanda etkili olan böcek, zamanla yayılımını artırsa da yoğun mücadele sayesinde kontrol altına alındı.
7 Bin Dekarlık Alanda İlaçlama Yapıldı
Trabzon İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Tarım ve Orman Bakanlığı desteğiyle birlikte toplam yaklaşık 7 bin dekarlık alanda ilaçlama yaptı. Müdürlük, zararlının biyolojik yapısını ve yayılma biçimini detaylı şekilde inceledi. Elde edilen verilere göre böcek, sesten etkilendiği için otluk alanlara gizleniyor ve fındık ağaçlarının kök kısımlarına yumurtalarını bırakarak çoğalıyor.
İl Tarım Müdürü: “Son Aşamadayız, Bu Yıl Bitebilir”
Trabzon İl Tarım ve Orman Müdürü İsa Kaplan, yapılan ilaçlama ve saha çalışmalarının etkili olduğunu belirterek şu açıklamayı yaptı:
“Turunçgil uzun antenli böceği çok dirençli bir zararlı. Ama mücadelemiz başarılı şekilde ilerliyor. Özellikle geçen yıl sonuçlar çok olumlu oldu. 6-7 bin dekarlık alanda yürüttüğümüz çalışmalar neticesinde popülasyonun ciddi oranda düştüğünü gözlemledik. İnşallah bu yıl bu zararlıyı tamamen ortadan kaldırmayı hedefliyoruz.”
Üreticiler Ağaçlarını Söküp Yaktı
Zararlının etkili olduğu ilk yıllarda bazı üreticiler, mücadele yöntemleri henüz yeterince oturmamışken, ağaçlarını söküp yakmak zorunda kaldı. Fındık ağaçlarını koruyamayan ve meyve alamaz hale gelen yaklaşık 15 üretici, yüzlerce dönüm arazideki fındık ocaklarını iş makineleriyle temizleyip yakarak zararlıyı yok etmeye çalıştı.
Devlet Tazminat Desteği Verdi
Zararın boyutu arttıkça konu kamu otoritelerinin gündemine taşındı. 24 Ekim 2019 tarihli ve 30928 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı kararı ile turunçgil uzun antenli böceğiyle mücadele kapsamında fındık üreticilerine tazminat desteği verilmesi kararlaştırıldı. Bu karar sayesinde zarardan doğrudan etkilenen çiftçilere maddi destek sağlandı.
İstanbul'dan Trabzon'a Taşındı
Zararlının bölgeye ilk olarak İstanbul üzerinden süs bitkileriyle taşındığı tahmin ediliyor. Gerekli karantina ve bitki kontrol önlemleri alınmadan yapılan bitki sevkiyatları nedeniyle bu tür zararlıların yerli tarım alanlarına geçiş yapabildiği ifade ediliyor. Yetkililer, bu konuda ithalat ve iç pazarda kontrol süreçlerinin daha sıkı yürütülmesi gerektiğinin altını çiziyor.