Almanya’da yürütülen kapsamlı bir araştırma, ultra işlenmiş gıdaların içerdiği katkı maddelerinin, erken ölüm riskini ciddi oranda yükselttiğini ortaya koydu. 180 binden fazla kişinin sağlık verileri üzerinden yapılan çalışmada, katkı maddelerinin yoğun olarak tüketilmesinin kalp-damar rahatsızlıkları, obezite, tip 2 diyabet ve bazı kanser türleriyle ilişkili olduğu tespit edildi.
11 Yıllık Takipte 10 Binden Fazla Ölüm Kaydedildi
2006-2010 yılları arasında Birleşik Krallık’ta toplanan sağlık verileri analiz edilen araştırmada, katılımcıların yaş ortalaması 57 olarak belirlendi. Katılımcıların yüzde 57’si kadın, yüzde 43’ü ise erkeklerden oluştu. Ortalama 11 yıl süren takip sonucunda, 10 binden fazla kişinin yaşamını yitirdiği bildirildi.
Veriler, özellikle tatlandırıcı, aroma verici, renklendirici, çeşitli şeker türleri ve emülgatörler gibi katkı maddelerinin günlük tüketimde belirgin şekilde artmasıyla, erken ölüm riskinin yükseldiğini gösterdi.
Bazı Katkı Maddeleri Risk Taşımıyor
Araştırmada dikkat çeken bulgulardan biri de, tüm katkı maddelerinin aynı etkiye sahip olmadığı oldu. Jelatin gibi bazı jelleştiricilerin ölüm riskini düşürme potansiyeline sahip olabileceği ifade edilirken, işlenmiş lif ve proteinlerin erken ölümle doğrudan bir ilişkisi tespit edilmedi.
Günlük Kalorinin Yüzde 20’si Ultra İşlenmiş Gıdalardan
Katılımcıların günlük kalori alımının yaklaşık yüzde 20’sinin ultra işlenmiş gıdalardan geldiği belirlendi. Bu ürünler, genellikle evde hazırlanması zor olan, çok sayıda katkı maddesi içeren ve yapay işlemlerden geçirilmiş gıdalar arasında yer alıyor. Araştırma sonuçlarına göre, bu oran yüzde 18’in üzerine çıktığında ölüm riski önemli ölçüde artıyor.
Ultra İşlenmiş Gıdalar Nelerdir?
Uzmanlara göre ultra işlenmiş gıdalar; yüksek oranda şeker, tuz ve yağ içerirken, lif ve protein açısından oldukça fakirdir. Raf ömrünü uzatmak için koruyucu, tatlandırıcı ve renklendirici gibi katkılarla zenginleştirilir. En yaygın örnekleri şunlardır:
Dondurulmuş hazır yemekler
Paketli atıştırmalıklar (cips, kraker, bisküvi)
İşlenmiş et ürünleri (salam, sosis)
Gazlı ve aromalı içecekler
Ketçap ve benzeri soslar
Bilim insanları, bu ürünlerin tüketim düzeylerinin kişisel beyanlara dayandığını ve bu durumun çalışmanın sınırlılıkları arasında yer aldığını belirtti. Ancak elde edilen veriler, önceki araştırmalarla büyük oranda örtüşüyor.