Dünyanın Altında Ne Oluyor? Bilim İnsanları Hayalet Manto Sütununu Ortaya Çıkardı

Dünyanın altında keşfedilen hayalet manto sütunu ve derin kaya akıntısı, yerin altındaki hareketliliği ortaya koyuyor. Yeni bulgular dikkat çekti.

Gündem - 20-06-2025 10:13

Dünyanın iç yapısıyla ilgili yapılan yeni bir araştırma, bilim dünyasında büyük ilgi uyandırdı. Suudi Arabistan Kral Fahd Üniversitesi ve İsviçre Zürih Federal Teknoloji Enstitüsü’nün ortaklaşa yürüttüğü çalışmalar sonucunda, Umman’ın yaklaşık 660 kilometre derinliğinde daha önce tespit edilmemiş hayalet manto sütunu keşfedildi. Bu sıcak kaya sütunu, herhangi bir volkanik patlama olmadan yerin derinliklerinde yükseliyor. Bilim insanları, bu yapının büyük bir patlamaya hazırlık işareti olabileceğini düşünmüyor ancak Dünya'nın iç yapısı hakkında yeni ipuçları sunduğunu ifade ediyor.

Deprem dalgalarının hızını inceleyen araştırmacılar, bölgedeki dalgaların beklenenden daha yavaş hareket ettiğini fark etti. Bu yavaşlama, derinlerde daha sıcak ve daha yumuşak bir yapı olduğunu gösterdi. Yüzeyin 660 kilometre altında başlayan bu sütun, çevresindeki mantodan yaklaşık 300 derece daha sıcak. Ancak yüzeye çıkmasını engelleyen 100 kilometrelik sert kaya tabakası nedeniyle bu sıcak sütun yüzeye ulaşamıyor ve dolayısıyla herhangi bir volkanik aktivite gözlemlenmiyor. Bu özel yapıya araştırmayı yürüten ekip, sembolik olarak ‘Dani’ adını verdi.

Bilim dünyasında dikkat çeken bir diğer gelişme ise Dünya’nın yaklaşık 2700 kilometre derinliğinde, yani çekirdek sınırına yakın D' tabakası içerisinde katı bir kaya akıntısının keşfedilmesi oldu. Bu yapı, yüzeye göre milyarlarca yıl boyunca çok yavaş bir şekilde hareket ediyor. Zürih’te yapılan laboratuvar deneylerinde, bu derin bölgelerdeki minerallerin yüksek basınç altında yönlü sertlik kazandığı ve bu nedenle deprem dalgalarının hızla yayıldığı anlaşıldı. Bu gelişme, gezegenimizin iç yapısındaki jeodinamik süreçleri anlamamız açısından büyük önem taşıyor.

Yapılan araştırmalar, hayalet manto sütunu gibi yapıların sadece Umman’da değil, dünyanın farklı bölgelerinde de var olabileceğini ortaya koyuyor. Ancak bu tür yapıların tespit edilmesi için özel sismik ölçüm sistemlerine ihtiyaç duyuluyor. Bilim insanları, bu keşiflerin sadece jeoloji alanı için değil, Dünya’nın iç ısısının dağılımı, tektonik levha hareketleri ve manyetik alan oluşumu gibi süreçleri anlamak adına da çok önemli olduğunu belirtiyor.

Sonuç olarak bu yeni bulgular, Dünya'nın derin katmanlarındaki gizemli yapılar hakkında bugüne kadar bilinmeyen gerçekleri gün yüzüne çıkarıyor. Hayalet manto sütunu, sert kaya akıntıları ve sıcak magma sütunları gibi jeolojik oluşumlar, gezegenimizin milyonlarca yıl süren içsel evriminin önemli parçaları arasında yer alıyor. Bu yapılar, geçmişte olduğu gibi gelecekte de doğal olaylar üzerinde belirleyici rol oynamaya devam edecek.

Günün Diğer Haberleri