Çocukların büyüme sürecinde sergilediği bazı davranışlar ve gelişim basamaklarında yaşanan gecikmeler, nörogelişimsel bozukluklar açısından değerlendirme gerektirebiliyor. Motor becerilerde gerilik, sürekli tekrarlanan hareketler, sınırlı ilgi alanları, günlük rutinlerin değişmesine verilen yoğun tepkiler ve sosyal iletişimde yaşanan güçlükler erken yaşlarda takip edilmesi gereken işaretler arasında gösteriliyor. Nörogelişimsel bozukluklar çocukların yalnızca öğrenme hayatını değil, dil gelişimini, sosyal ilişkilerini, hareket becerilerini ve günlük yaşam alışkanlıklarını da etkileyebiliyor. Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Çocuk ve Ergen Psikiyatri Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Neriman Kilit, nörogelişimsel bozuklukların çocukluk döneminde başlayan gelişimsel durumları kapsadığını belirtiyor. Otizm Spektrum Bozukluğu, Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu, özgül öğrenme güçlüğü, dil ve iletişim bozuklukları, zihinsel yetersizlikler ile motor bozuklukları bu grupta değerlendiriliyor. Her durumun kendisine ait farklı belirtileri bulunurken, çocukların gelişiminin yakından takip edilmesi erken değerlendirme açısından önem taşıyor.
Motor Becerilerdeki Gecikmeler Takip Edilmeli
Dr. Öğr. Üyesi Neriman Kilit’in verdiği bilgilere göre düğme ilikleme, kalem tutma ve yazı yazma gibi ince motor becerilerde yaşanan gelişimsel gecikmeler dikkate alınması gereken işaretler arasında bulunuyor.
Yürüme, koşma ve denge kurma gibi kaba motor becerilerde akranlara göre görülen gelişim farklılıklarının da takip edilmesi gerekiyor. Günlük yaşam içerisinde çocuğun kendi başına yapması beklenen işlerde sürekli güçlük yaşaması değerlendirme gerektirebiliyor.
Tekrarlayıcı davranışlar, sınırlı ilgi alanları, yeniliklere karşı direnç ve bazı alışkanlıkların sürekli aynı şekilde yapılmasının istenmesi de nörogelişimsel durumlarda görülebilen ortak belirtiler arasında gösteriliyor.
Her belirtinin tek başına nörogelişimsel bozukluk anlamına gelmediği için çocuğun gelişiminin uzman tarafından bütün olarak değerlendirilmesi önem taşıyor.
Parmak Ucunda Yürüme Otizmde Görülebiliyor
Otizm Spektrum Bozukluğu bulunan bazı çocuklarda davranışsal işaretlerin yanında fiziksel bulgular da görülebiliyor. Dr. Kilit, parmak ucunda yürümenin otizmde karşılaşılabilen fiziksel belirtiler arasında bulunduğunu belirtiyor.
El çırpma ve sallanma gibi sürekli tekrarlanan hareketler, belirli konulara yoğun ilgi gösterme, günlük rutinlere sıkı şekilde bağlı kalma ve rutinin değişmesine güçlü tepki verme de görülebilen davranışlar arasında yer alıyor.Bazı çocukların ince motor becerileri akranlarına göre daha yavaş gelişebiliyor ve günlük yaşamda ek desteğe ihtiyaç duyulabiliyor.
Çocukların gelişim basamaklarının düzenli takip edilmesi, fark edilen farklılıkların uzman tarafından değerlendirilmesine imkan sağlıyor. Erken dönemde yapılan değerlendirmelerin ardından ihtiyaç halinde başlatılan uygun destek programları; iletişim, sosyal uyum ve günlük yaşam becerilerinin geliştirilmesine katkı sağlayabiliyor.