Karadeniz’de yaş çay üreticileri özel sektör fiyat düşüşlerine karşı nasıl hareket edecek, ÇAYKUR kontenjan uygulaması sonrası müstahsilin yaşadığı sıkıntılar nasıl çözülecek, taban fiyatın altına inen alımlar için hangi adımlar atılacak? Yaş çay sezonu bu yıl üreticiler açısından yoğunluk, randevu sistemi, kontenjan ve düşük alım fiyatlarıyla gündeme geldi. Bayram tatilinde bahçeye giren üreticiler, topladıkları ürünü kısa sürede teslim etmek istedi. Fabrikalarda kapasite aşılınca ÇAYKUR randevulu sisteme geçti. Bu süreçte özel sektör alım fiyatlarını aşağı çekti, üretici emeğinin karşılığını alamadığını söyleyerek yetkililerden çözüm istedi.
ÇAYKUR’da Yoğunluk, Üreticiyi Zora Soktu
Doğu Karadeniz Bölgesi’nde yaş çay hasadı, bölge halkının en önemli gelir kaynakları arasında yer alıyor. Sezonun başlamasıyla üreticiler bayram tatilini de değerlendirerek çay bahçelerine yöneldi. Kısa sürede toplanan yaş çayın fabrikalara taşınması, ÇAYKUR alım noktalarında yoğunluğa neden oldu.
Günlük işleme kapasitesinin aşılması üzerine ÇAYKUR, kontenjan ve randevulu alım sistemine geçti. Kurum yetkilileri üreticilere ürünlerinin alınacağı yönünde açıklama yaptı. Ancak üreticiler, çayın dalda bekledikçe kalitesini kaybetmesinden çekindiği için özel sektör fabrikalarına yöneldi.
Özel sektör temsilcilerinin fiyatları taban fiyatın altına indirmesi, çay üreticilerinin tepkisine neden oldu. Üreticiler, ÇAYKUR alımlarındaki sınırlama nedeniyle pazarlık gücünün azaldığını ve düşük fiyatlara razı kalmak zorunda bırakıldıklarını dile getirdi.
Özel Sektör Fiyatları Üreticinin Tepkisini Çekti
Bölgede faaliyet gösteren bazı özel firmaların yaş çay alım fiyatlarını düşürmesi, geçimini çaydan sağlayan ailelerin gelir kaybı yaşamasına yol açtı. Üreticiler, taban fiyatın kâğıt üzerinde kalmaması ve alımlarda daha güçlü denetim yapılması gerektiğini ifade ediyor.
Çay müstahsili Nuray Kutlu, sezon başında yaşanan karmaşaya tepki göstererek, kampanyanın bayram öncesi başlaması nedeniyle üreticilerin çayını hızlıca topladığını söyledi. Kutlu, yoğunluk sonrası kontenjan düşürülünce özel sektöre mecbur kaldıklarını belirterek, fiyatların 29 TL seviyesine kadar indiğini aktardı.
Üretici Ayşe Kutlu da kontenjan düşüşüyle beraber özel sektörün eline kaldıklarını söyledi. Kutlu, fiyatların kısa sürede aşağı çekildiğini, emeğin karşılığının alınamadığını ve acil çözüm beklediklerini dile getirdi.
Üreticiler, ÇAYKUR’un alım kapasitesinin artırılmasını, kontenjan uygulamasında müstahsilin mağdur edilmemesini, özel sektör alımlarında taban fiyatın korunmasını ve denetimlerin sıklaştırılmasını talep ediyor. Yaş çay sezonunun sağlıklı ilerlemesi için üreticinin ürünü değerinde satabilmesi gerektiği belirtiliyor.