Yeterli miktarda sıvı tüketmemek, böbrek taşı oluşumunda öne çıkan riskler arasında yer alıyor. Yaz aylarında sıcak havayla beraber terleme arttığında vücudun kaybettiği sıvının yerine konulmaması idrarın daha yoğun hale gelmesine ve taş oluşumunun kolaylaşmasına neden olabiliyor. Böbrek taşları yalnızca şiddetli bel ve yan ağrısıyla kendisini göstermiyor, idrar kanalında tıkanıklığa yol açtığında böbrek fonksiyonlarını da olumsuz etkileyebiliyor. Üroloji Uzmanı Prof. Dr. Ramazan Gökhan Atış, taşın büyüklüğü, bulunduğu yer ve böbrekte meydana getirdiği hasara göre tedavi yönteminin değiştiğini belirtti. Atış, günlük sıvı tüketiminin artırılması, tuz ve kırmızı et tüketiminin dengelenmesi, düzenli hareket edilmesi ve gereksiz vitamin takviyelerinden uzak durulmasının taş oluşumunun önlenmesinde önem taşıdığını ifade etti. Yeterli sıvı alımının böbrek taşı riskini azaltmada temel önlemler arasında olduğu sağlık otoriteleri tarafından da belirtiliyor.
Şiddetli Ağrı Ve Ateş Varsa Dikkat
Prof. Dr. Atış, böbrek taşının toplumda sık görüldüğünü ve zamanında tedavi edilmediğinde böbrek fonksiyonlarında kayba kadar ilerleyebilen sorunlara yol açabileceğini söyledi. Tedavinin taşın boyutuna ve konumuna göre planlandığını belirten Atış, idrar kanalını tamamen tıkayan taşların daha ciddi tablolara neden olabileceğini aktardı.
Taş nedeniyle oluşan şiddetli ağrıya ateşin eşlik etmesi halinde sağlık kuruluşuna başvurulması gerekiyor. NHS de böbrek taşı şüphesinde şiddetli ağrı, yüksek ateş veya titreme gibi belirtilerin acil değerlendirme gerektirebileceğini belirtiyor.
İdrar kanalında tıkanıklık meydana gelmesi durumunda böbreğin rahatlatılması, enfeksiyon varsa antibiyotik tedavisi ve hastanede takip gerekebiliyor. Taş hastalarında idrar yapamama, ateş veya kontrol altına alınamayan ağrı gibi durumlarda yeniden tıbbi değerlendirme öneriliyor.
Taşın Boyutuna Göre Tedavi Değişiyor
Böbrek taşının tekrarını azaltmak için günlük sıvı tüketiminin yeterli seviyede tutulması gerekiyor. Prof. Dr. Atış, sıcak havalarda terleme arttığı için su tüketimine daha fazla dikkat edilmesini önerdi. NIDDK de böbrek taşı oluşumunu önlemeye yönelik en önemli adımlardan birinin yeterli sıvı, ağırlıklı olarak su tüketmek olduğunu bildiriyor.
Beslenmede fazla tuzdan kaçınılması, kırmızı et tüketiminin dengelenmesi ve doktor önerisi olmadan yüksek doz vitamin takviyesi kullanılmaması tavsiye ediliyor. Düzenli egzersiz de sağlıklı yaşam alışkanlıklarının parçası olarak öneriliyor.
Tedavi yöntemi ise taşın büyüklüğüne göre belirleniyor. Prof. Dr. Atış, 2 santimetrenin altındaki bazı taşlarda şok dalga veya endoskopik lazer yöntemlerinin kullanılabileceğini, daha büyük taşlarda ise böbreğe küçük bir giriş yoluyla ulaşılarak taşların kırılıp çıkarılabildiğini belirtti. Gerekli hastalarda laparoskopik veya robotik cerrahi yöntemlerinin de tercih edilebildiğini söyledi.